Pijn die vanuit de nek door de schouder de arm in schiet, tot in de duim of de middelvinger. Wie dat heeft, slaapt slecht en weet niet hoe hij de arm moet houden. Vaak is de oorzaak een nekhernia.
Tussen de nekwervels liggen tussenwervelschijven: stevige, verende schijven met een taaie buitenring en een zachtere kern. Bij een hernia puilt een deel van die kern door de ring naar buiten. Komt de uitstulping tegen een zenuwwortel die naar de arm loopt, dan raakt die zenuw geprikkeld. Artsen noemen dat een cervicale hernia of het cervicaal radiculair syndroom.
De hernia zit meestal laag in de nek, tussen de vijfde en de zevende nekwervel. Daar beweegt de nek het meest. Meer over de schijf zelf leest u in de functie van tussenwervelschijven.
Nekhernia symptomen: zo herkent u het
Het duidelijkste kenmerk: de armpijn is erger dan de nekpijn. De pijn is scherp of brandend en volgt een vaste baan, via schouder en bovenarm naar de onderarm en één of twee vingers. Tintelingen of een doof gevoel horen daar vaak bij.
Achteroverkijken of het hoofd naar de pijnlijke kant draaien maakt het erger. De hand op het hoofd leggen geeft juist vaak verlichting, omdat de zenuw dan ontspant. Soms is er krachtverlies: een volle pan voelt zwaarder, de arm strekt moeilijker.
Niet elke uitstraling is een hernia. Ook gewone nekklachten of een beknelling bij de schouder kunnen naar de arm trekken. Het onderzoek maakt het verschil.
Hoe ontstaat een nekhernia?
Zelden door één verkeerde beweging. De buitenring van de schijf krijgt met de jaren kleine scheurtjes; dat hoort bij ouder worden. Komt daar langdurig druk bij, dan kan de kern gaan uitpuilen. De meeste mensen met een nekhernia zijn tussen de dertig en de zestig.
Wat de kans vergroot
Uren met het hoofd naar voren boven een laptop of telefoon. Werk boven schouderhoogte, zoals bij de schilder of de stukadoor. Lange autoritten. Roken, omdat de schijf dan minder goed gevoed wordt. En soms een klap bij een val of aanrijding. De achtergrond staat in waarom hernia’s ontstaan.
Onderzoek door de nekspecialist
Een nekhernia wordt niet vastgesteld met een scan alleen. Het verhaal en het lichamelijk onderzoek wegen minstens zo zwaar. De nekspecialist vraagt waar de pijn loopt en welke houding verlicht. Hij test kracht, gevoel en reflexen van beide armen. Met zenuwtesten gaat hij voorzichtig na welke stand van de nek de armpijn oproept of juist wegneemt. Sten Hofstad vat dat onderzoek in de BeweegBeter-podcast zo samen:
“We kijken met ons lichamelijk onderzoek: wat doet die nek precies? Hoe beweegt hij?”
Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #13
Het antwoord op die twee vragen bepaalt het plan. Heeft u al een MRI, neem het verslag dan mee naar het eerste consult. Is er geen scan, dan kunnen we meestal gewoon beginnen.
Nekhernia behandeling zonder operatie
Het doel is ruimte en rust voor de zenuw, zodat het lichaam de uitstulping zelf kan opruimen. Dat gebeurt vaak: op herhaalde scans is te zien dat hernia’s kunnen krimpen. De behandeling is daarom rustig. Geen forse draaiingen, wel lichte technieken die de druk verlagen. Drie vakken dragen daaraan bij.
De chiropractor
De chiropractor, universitair opgeleid op wervelkolom en zenuwstelsel, zoekt welk segment de zenuw in de weg zit en welke wervels eromheen te weinig bewegen. Bij een nekhernia werkt hij met zachte mobilisaties, de Activator en rustige tractie, waarbij de nek licht wordt uitgerekt. Een snelle manipulatie op het aangedane niveau is in deze fase meestal niet aan de orde. Over tractie leest u meer bij decompressietherapie.
De fysiotherapeut
De fysiotherapeut haalt de kramp uit nek- en schouderspieren en leert u houdingen die de zenuw ontlasten. Hij begint vroeg met kleine oefeningen voor de diepe nekspieren. Zakt de armpijn, dan bouwt hij kracht op in schoudergordel en arm: eerst in de oefenruimte, daarna thuis met MijnOefening.
De manueel therapeut
De manueel therapeut, een fysiotherapeut met een masteropleiding manuele therapie, maakt de bovenrug en de ribben beweeglijker. Dat scheelt belasting op de onderste nekwervels. In de nek zelf blijft hij bij rustige mobilisaties, direct gekoppeld aan oefenen. Lees meer over manuele therapie bij nekklachten.
U heeft één plan en één dossier. De nekexpert bij wie u begint, overlegt met collega’s en haalt een ander vak erbij als dat uw herstel helpt. Verloopt het anders dan verwacht, dan hoort u dat op tijd.
Nekhernia oefeningen: rustig en binnen de grens
Bij een nekhernia geldt één regel: de armpijn mag niet toenemen. Trekt de pijn tijdens een oefening verder de arm in, stop dan of maak de beweging kleiner. Wordt de pijn juist korter, van hand naar elleboog naar schouder, dan zit u goed. Vermijd ver achteroverkijken en draaien tot het uiterste. Wandelen is een prima basis.
Hoofd draaien met ingetrokken kin in ruglig
Past ook in de eerste dagen. Liggend draaien is de mildste vorm: het hoofd wordt gedragen en de nek hoeft alleen te draaien. Blijf ruim binnen de grens waar de arm rustig blijft.
- Ga op uw rug liggen met de armen langs het lichaam.
- Trek de kin licht in.
- Draai het hoofd langzaam naar links, tot waar het soepel gaat.
- Terug en naar rechts.
Advies: 10x herhalen, 3 sets, 20 seconden rust.
Uw telefoon gebruiken zonder de nek te belasten
Past ook in de eerste dagen. Geen oefening maar een gewoonte: til de telefoon op in plaats van het hoofd te laten zakken. Dat scheelt uren druk op de onderste nekwervels.
- Zit rechtop op een stoel met het bekken in de middenstand.
- Houd de schouders laag en til de telefoon met één arm op tot ooghoogte.
- Het hoofd maakt hooguit een klein knikje om te lezen.
- Steun de elleboog in de andere hand; typt u met twee handen, zet dan de rug tegen de leuning.
Advies: 1x doorlopen, 1 set, en daarna toepassen bij elk gebruik van de telefoon.
Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Hoe slapen met een nekhernia?
De nacht is vaak het zwaarst. Lig op de rug of op de goede zij, met een kussen dat het hoofd in het verlengde van de romp houdt: niet te hoog, niet te plat. Leg de pijnlijke arm op een tweede kussen, zodat de schouder niet naar voren zakt. Buikslapen draait de nek urenlang ver opzij en past nu niet. Meer hierover in slaaphouding en rugpijn.
