Manuele therapie voor rug en nek bij Rugcentrum Hilversum
Manuele therapie voor de rug en nek is behandeling van gewrichten die te weinig bewegen, direct gevolgd door oefenen. De manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, Niels van der Meulen en Niels van Laanen, zijn fysiotherapeut met een masteropleiding. Als rugspecialist werken zij met chiropractor en fysiotherapeut aan één plan.
Wat doet een manueel therapeut bij rug- en nekklachten?
U draait uw hoofd bij het achteruit inparkeren en halverwege stopt het. Of u komt ‘s ochtends krom uit bed en hebt een halfuur nodig om recht te lopen. Stijfheid die bij één gewricht of één stukje wervelkolom hoort: daar is de manueel therapeut voor.
Een manueel therapeut is eerst fysiotherapeut geworden en heeft daarna een masteropleiding manuele therapie gevolgd. In die jaren leert hij gewrichten van wervelkolom, bekken en ribben nauwkeurig onderzoeken en behandelen. Hij beweegt een gewricht rustig door of geeft een korte impuls. Daarna laat hij u de gewonnen beweging meteen gebruiken in een oefening.
Dat laatste is het kenmerk van het vak. Een gewricht dat weer beweegt maar niet wordt gebruikt, zit vaak snel opnieuw vast. Daarom eindigt een behandeling bijna altijd met iets actiefs. Manueel therapeut Niels van der Meulen noemt in onze podcast nog een reden:
“Je moet vaak vertrouwen teruggeven aan mensen in hun eigen lichaam.”
Niels van der Meulen, manueel therapeut bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #3
Dat vertrouwen komt niet van de handgreep alleen. Het komt als u zelf voelt dat de beweging weer kan. Achtergrond vindt u in het gidsartikel manuele therapie voor mobiliteit.
Bij Rugcentrum Hilversum zijn Niels van der Meulen en Niels van Laanen de manueel therapeuten. Zij zien dagelijks ruggen en nekken en horen net als hun collega’s bij de rugspecialisten van het rugcentrum. Patiënten komen uit Hilversum en ‘t Gooi, en ook van verder weg.
Richtlijnen voor rug- en nekpijn noemen behandeling van gewrichten als zinvolle aanvulling op bewegen en oefenen, niet als vervanging ervan. Zo gebruiken wij het ook. De handgreep opent de deur, het oefenen houdt hem open.
Voor welke klachten is manuele therapie van de rug geschikt?
Manuele therapie past bij klachten waarbij een gewricht minder beweegt dan het zou moeten. Dat merkt u aan stijfheid, pijn aan het eind van een beweging of een rug die naar één kant minder ver wil. De vijf gebieden hieronder zien de manueel therapeuten het meest.
Lage rug
De onderste vijf wervels dragen het meeste gewicht en draaien het minst graag. Na een periode van veel zitten of een onhandige tilbeweging kan één segment blokkeren. De rugexpert maakt het los en laat u daarna kantelen, buigen en strekken tot de beweging weer vanzelf gaat.
Bekken en SI-gewricht
Het SI-gewricht verbindt het heiligbeen met de bekkenhelft. Het beweegt maar een paar millimeter, en juist dat beetje is nodig bij lopen en omdraaien in bed. Pijn laag opzij, vlak naast de bilnaad, komt hier vaak vandaan. Zie ook de rol van het SI-gewricht en de pagina over bekkenklachten.
Bovenrug en ribben
Tussen de schouderbladen zit elke wervel vast aan twee ribben. Blokkeert zo’n ribgewricht, dan steekt het bij diep ademhalen, hoesten of draaien. Thuiswerkers die uren voorovergebogen zitten, kennen het. Behandeling van bovenrug en ribben geeft vaak snel lucht, letterlijk.
Nek
Bij een stijve nek onderzoekt de manueel therapeut wervel voor wervel welke richting beperkt is. In de nek kiest hij meestal voor rustige mobilisaties. Als nekexpert kijkt hij ook naar bovenrug en schouders, want een nek op een stijve bovenrug blijft overuren maken. Meer daarover staat op de pagina van de nekspecialist in Hilversum.
Hoofdpijn vanuit de nek
Hoofdpijn die in de nek begint en naar het achterhoofd of achter één oog trekt, kan uit de bovenste nekgewrichten komen. Vaak verandert die hoofdpijn als u de nek beweegt of lang in één houding zit. De nekspecialist test of druk op die gewrichten uw hoofdpijn oproept. Lukt dat, dan is behandelen het proberen waard.
Manueel therapeut of chiropractor: wat is het verschil?
Beide behandelen gewrichten van de wervelkolom met de handen, en beide mobiliseren en manipuleren. Voor u op de behandeltafel voelt het vaak hetzelfde. Het verschil zit in de opleiding, de nadruk en de vergoeding.
Twee oefeningen na manuele therapie van nek en rug
Wat de manueel therapeut losmaakt, houdt u thuis in beweging. Eén oefening voor de nek en één voor de onderrug.
Hoofd draaien met ingetrokken kin in ruglig
Past ook in de eerste dagen. Liggend draaien is milder dan zittend: het hoofd wordt gedragen en de nek hoeft alleen te draaien.
Lig op uw rug met de armen langs het lichaam.
Trek de kin licht in.
Draai het hoofd langzaam en zo ver mogelijk naar links.
Terug en naar rechts.
Advies: 10x herhalen, 3 sets, 20 seconden rust.
Rug draaien in ruglig met gekruiste benen
Voor als de ergste pijn gezakt is. Een rustige rek die doordraait tot in heup en onderrug, geschikt voor het eind van de dag.
Lig op uw rug met gestrekte benen en de armen naast het lichaam.
Kruis de benen over elkaar.
Draai heup en knie richting de grond aan de kant van het onderste been; de schouders blijven op de grond.
Houd 10 tot 15 seconden vast. Daarna de andere kant.
Advies: 3x herhalen, 1 set, 20 seconden rust.
Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Hoe verloopt het onderzoek bij de manueel therapeut?
De eerste afspraak begint met vragen. Sinds wanneer, bij welke beweging, wat helpt, wat maakt het erger? Ook uw werk, sport en slaap komen langs. Uit dat gesprek volgt een vermoeden, en het lichamelijk onderzoek moet dat bevestigen of onderuithalen.
Actief bewegen: u buigt, strekt en draait zelf, de rugexpert kijkt waar het stokt.
Passief bewegen: u ontspant en de therapeut beweegt de rug of nek, om te voelen hoe het eind van de beweging aanvoelt.
Gewricht voor gewricht: met kleine drukjes test hij elk segment, het bekken en de ribben.
Spieren en zenuwen: spanning, kracht en zo nodig de reflexen.
Aan het eind hoort u welk gewricht meedoet in uw klacht en welke niet. Vindt de manueel therapeut geen duidelijke bewegingsbeperking, dan zegt hij dat ook. Manuele therapie is dan niet de eerste keus en een ander vak past beter.
Meestal is er in dezelfde afspraak tijd voor een eerste behandeling. U gaat naar huis met één oefening die de nieuwe beweging vasthoudt.
Wat is het verschil tussen mobiliseren en manipuleren?
Het zijn de twee handgrepen van de manuele therapie. Ze hebben hetzelfde doel, een gewricht meer bewegingsruimte geven, maar de uitvoering verschilt.
Mobiliseren
Bij mobiliseren beweegt de manueel therapeut het gewricht langzaam en herhaald in de richting die beperkt is. U kunt op elk moment zeggen dat het genoeg is. Het voelt als rekken van binnenuit. Deze techniek wordt het meest gebruikt, zeker in de nek en bij pijnlijke ruggen.
Manipuleren
Manipuleren is één korte, snelle beweging met weinig kracht, precies aan het eind van de bewegingsbaan. Daarbij kunt u een knak horen. Dat is gas in het gewrichtsvocht, geen bot. Het effect is vaak direct merkbaar: u draait of buigt verder dan een minuut eerder.
Welke van de twee het wordt, hangt af van het gewricht, van hoe pijnlijk het is en van wat u prettig vindt. Wilt u geen manipulatie, dan gebeurt die niet. Met mobiliseren komt de rugspecialist er ook, het vraagt soms een behandeling meer.
Manueel therapeut, chiropractor en fysiotherapeut: zo werken ze samen
De manueel therapeut: rugexpert tussen twee vakken
De manueel therapeut staat met één been in de fysiotherapie en met het andere in de gewrichtsbehandeling. Dat maakt hem de schakel in het rugcentrum. Hij kan een segment losmaken en in dezelfde afspraak het oefenprogramma aanpassen.
Begint u bij Niels van der Meulen of Niels van Laanen, dan blijft hij uw aanspreekpunt. Is er meer nodig, dan betrekt hij een collega uit hetzelfde gebouw, die in hetzelfde dossier meeleest. U kunt zonder verwijzing online een afspraak inplannen.
De chiropractor: extra technieken bij uitstraling
Reageert een rug onvoldoende op manuele therapie, of trekt de pijn door naar been of arm? Dan vraagt de manueel therapeut de chiropractor om mee te kijken. Die heeft vijf jaar universitair gestudeerd op wervelkolom en zenuwstelsel. Hij beschikt over de drop-tafel, de Activator en de flexie-distractie- en decompressietafel.
Andersom gebeurt het ook: een chiropractor die ziet dat oefenen de sleutel is, stuurt door. Wat dat vak inhoudt, staat bij chiropractie bij rug- en nekklachten.
De fysiotherapeut: opbouwen wat de rug moet dragen
Is het gewricht weer vrij en moet de rug vooral sterker worden, dan neemt de fysiotherapeut het over. Hij werkt met oefentherapie, spier- en triggerpointtechnieken en dry needling. In de oefenruimte staat apparatuur van Dr. Wolff, voor thuis is er een schema in MijnOefening.
Omdat de manueel therapeut zelf ook fysiotherapeut is, gaat die overdracht soepel. Soms blijft u gewoon bij dezelfde behandelaar. Meer leest u bij fysiotherapie bij rug- en nekklachten.
Hoeveel behandelingen manuele therapie zijn nodig?
Een stijve rug of nek die kort bestaat, heeft vaak aan een klein aantal behandelingen genoeg. Speelt de klacht al lang, of komt hij telkens terug, dan duurt het langer en verschuift het zwaartepunt naar oefenen. Een getal vooraf noemen zou gokken zijn.
Wat we wel doen: na de derde of vierde afspraak vergelijken we met het begin. Hoe ver draait de nek nu, hoe komt u uit bed, wat lukt er weer op het werk? Is er vooruitgang, dan bouwen we af. Is die er niet, dan heeft doorgaan op dezelfde manier geen zin en kiezen we een andere weg.
Die andere weg kan een collega zijn, of een arts. Een scan, een injectie of een operatie is een beslissing van de arts. Komt het zover, dan blijft uw rugexpert betrokken bij de voorbereiding en het herstel.
Hoe trouwer u de oefening thuis doet, hoe minder behandelingen er meestal nodig zijn. Twee minuten, een paar keer per dag, is genoeg om de beweging vast te houden.
Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.
Veelgestelde vragen over manuele therapie bij rug- en nekklachten
Is manuele therapie hetzelfde als manipuleren?
Nee. Manipuleren, de snelle handgreep waarbij u soms het kraakgeluid hoort, is maar één van de technieken. Het grootste deel van een behandeling bestaat uit onderzoeken, rustig mobiliseren en oefenen. Veel mensen worden behandeld zonder dat er iets knakt. De manueel therapeut bespreekt vooraf wat hij wil doen, en u kunt altijd aangeven dat u een snelle handgreep liever overslaat.
Doet manuele therapie pijn?
Mobiliseren voelt als een stevige rek en mag gevoelig zijn, maar hoort niet scherp te worden. Zeg het als het te veel is, dan past de rugexpert de druk aan. Na de eerste behandeling kan het behandelde gebied een dag beurs of moe aanvoelen. Dat is een normale reactie van spieren en gewrichten die weer zijn gaan bewegen.
Heb ik een verwijzing nodig voor manuele therapie?
Nee, manuele therapie is direct toegankelijk. U belt 035 760 06 45 of plant online een afspraak. Bij het eerste bezoek gaat de manueel therapeut met een paar gerichte vragen na of uw klacht bij zijn vak past. Een brief van een arts of het verslag van een scan is welkom als u die hebt, maar het hoeft niet.
Kan manuele therapie bij een hernia?
Dat hangt af van de fase en van wat het onderzoek laat zien. Bij een verse hernia met veel uitstraling behandelt de manueel therapeut voorzichtig, vaak de gewrichten boven en onder het pijnlijke niveau, en ligt de nadruk op houdingen en bewegen binnen de pijngrens. Kracht en gevoel worden gevolgd. Over een scan of ingreep beslist een arts.
Wat merk ik na een behandeling manuele therapie?
Vaak beweegt de rug of nek direct iets verder of lichter. Soms komt dat pas na een dag, als de spieren zijn gewend. Lichte napijn in de eerste vierentwintig uur is gewoon. Blijf bewegen, doe de meegegeven oefening en vermijd lang achter elkaar stilzitten. Heftige of nieuwe klachten horen er niet bij: bel dan de praktijk.
Kan ik zelf kiezen tussen manueel therapeut en chiropractor?
Ja. U mag bij beide zonder verwijzing een afspraak maken. Weet u het niet, kies dan op wat voor u telt: de vergoeding in uw polis, een voorkeur voor veel oefenen of juist voor een behandeling van het gewricht alleen. Blijkt onderweg dat de andere rugspecialist beter past, dan regelen de behandelaars de overstap onderling.
Vergoeding manuele therapie bij rug- en nekklachten
Manuele therapie valt onder de aanvullende verzekering, net als fysiotherapie. MoveWell heeft met alle zorgverzekeraars een contract. Uw polis bepaalt hoeveel behandelingen u vergoed krijgt; bij sommige verzekeraars geldt voor manuele therapie een eigen maximum.
Afspraak maken bij de manueel therapeut in Hilversum
