Chiropractor of fysiotherapeut, of manueel therapeut: het verschil

U heeft rugpijn en u wilt er vanaf. Dan typt u twee woorden in en krijgt u tien meningen terug, meestal van iemand die zelf één van de twee is. Onze rugexperts komen uit beide vakken, en de manuele therapie zit er ook bij. Dat maakt eerlijk zijn makkelijker: de chiropractor en de fysiotherapeut doen voor een deel hetzelfde en voor een deel iets heel anders.

Wat ze delen: beiden onderzoeken uw rug met hun handen en ogen, beiden behandelen zonder medicijnen of operatie, en bij beiden kunt u zonder verwijzing terecht. Het verschil zit in het vertrekpunt. De chiropractor begint bij de wervelkolom en het zenuwstelsel. De fysiotherapeut begint bij bewegen en belasten.

Wat doet de chiropractor?

Een chiropractor heeft een universitaire opleiding van vijf jaar gevolgd, in het buitenland, want Nederland heeft die opleiding niet. Die studie gaat grotendeels over de wervelkolom, de gewrichten en de zenuwen die ertussen uittreden. In de behandelkamer voelt de chiropractor per wervelsegment hoe het beweegt: welk gewricht blijft achter, welk gewricht vangt te veel op.

Behandelen doet hij vooral met de handen. Dat kan een korte, gerichte handgreep zijn (manipulatie), een rustige herhaalde beweging (mobilisatie), of een heel lichte techniek met de drop-tafel of de Activator, een klein instrument dat een zachte impuls geeft. Trekt de pijn naar het been, dan komt de flexie-distractie- of decompressietafel in beeld. Meer daarover staat bij chiropractie bij rug- en nekklachten en in het gidsartikel over wat chiropractie doet bij rugklachten.

Wat doet de fysiotherapeut?

Een fysiotherapeut heeft vier jaar hbo gevolgd en behandelt het hele bewegingsapparaat, van enkel tot nek. Bij rugpijn kijkt hij of zij vooral naar wat uw rug aankan en wat u ervan vraagt. Die twee liggen vaak uit elkaar. De thuiswerker die acht uur zit en de tuinier die op zaterdag veertig tegels legt hebben een andere rug, en een ander plan nodig.

De fysiotherapeut bouwt die belastbaarheid op. Dat gebeurt met oefentherapie, met spier- en triggerpointtechnieken, soms met dry needling, en met training in de oefenruimte op apparatuur van Dr. Wolff. Uw schema voor thuis krijgt u via MijnOefening. Hoe dat eruitziet leest u op de pagina fysiotherapie bij rug- en nekklachten.

Over deze vergelijking bestaat de meeste verwarring, en dat is begrijpelijk. Beiden maken gewrichten van de wervelkolom los met hun handen, en bij beiden hoort u soms een knak. Toch komen ze uit een andere richting.

Wat doet de manueel therapeut?

Een manueel therapeut begon als fysiotherapeut en rondde daarna een masteropleiding manuele therapie af. Hij of zij onderzoekt en behandelt de gewrichten van wervelkolom, bekken en ribben met mobilisaties en manipulaties, en koppelt dat in dezelfde afspraak aan oefenen. Eerst krijgt het gewricht meer ruimte, daarna leren de spieren die ruimte te gebruiken. Op de pagina over manuele therapie bij rug- en nekklachten staat dat stap voor stap, en de gids legt uit hoe manuele therapie de mobiliteit verbetert.

De chiropractor heeft een eigen, aparte studie gevolgd en is geen fysiotherapeut. De manueel therapeut is dat wel. Dat verklaart ook waarom de vergoeding anders geregeld is, zoals de tabel laat zien.

De tabel geeft de hoofdlijn. In de praktijk overlappen de vakken meer dan zo’n schema doet vermoeden: een chiropractor geeft ook oefeningen mee en een manueel therapeut kijkt ook naar uw werkhouding. De bedragen per behandeling vindt u bij tarieven en vergoeding.

Waarom dan drie vakken onder één dak? Chiropractor Sten Hofstad vertelt in onze podcast hoe dat begon:

“Alleen je merkt ook wel: bij sommige patiënten is gewoon een bredere aanpak nodig. En ik dacht: nou, het zou waanzinnig zijn als je dat bij elkaar kan brengen in de praktijk.”

Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #1

Zo werkt het rugcentrum nog steeds. Wie bij het ene vak begint, krijgt er een collega van een ander vak bij als de klacht daarom vraagt.

Twee oefeningen bij rugpijn en nekpijn die elk vak meegeeft

Chiropractor, fysiotherapeut of manueel therapeut: oefenen hoort er bij alle drie bij. Twee voorbeelden.

Bil optillen met één gebogen been (draai in de onderrug)

Past ook in de eerste dagen. Een heel zachte draaiing van de onderrug, met alleen een lichte druk op één voet.

1. Lig op uw rug met gestrekte benen.
2. Buig één knie en zet de voet plat op de grond.
3. Duw licht op die voet, zodat de bil aan die kant iets van de grond komt; de onderrug draait licht naar de andere kant.
4. Laat rustig zakken en herhaal. Daarna de andere kant.

Advies: 10x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Kin schuin naar de borst met druk van beide handen

Voor als de ergste pijn gezakt is. Hiermee rekt u de spieren aan de achter-zijkant van de nek, die bij een stijve nek vaak het strakst staan.

1. Zit rechtop en breng de kin schuin richting de rechterkant van de borst.
2. Duw met de rechterhand de kin licht naar binnen.
3. Trek met de linkerhand het achterhoofd zacht naar beneden. Houd 10 tot 15 seconden.
4. Laat de druk langzaam los. Daarna de andere kant.

Advies: 3x herhalen, 1 set, 15 seconden rust.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.