U kent het misschien: de dag begint goed, maar na een paar uur achter het scherm kruipt er een band van de nek naar het achterhoofd. Of u wordt wakker met een zware nek en een uur later bonst het boven één oog. Bij hoofdpijn vanuit de nek ligt de bron niet in het hoofd, maar in de gewrichten, spieren en zenuwen van de nek. De vakterm is cervicogene hoofdpijn: hoofdpijn die uit de halswervelkolom komt.
Hoe kan dat? De zenuwen uit de bovenste drie nekwervels komen in de hersenstam samen met de zenuw die het gevoel van voorhoofd, slaap en oog verzorgt. Een prikkel uit de nek wordt daardoor gevoeld als pijn in het hoofd. Meer over de bouw van dit gebied leest u in de nek: anatomie en kwetsbaarheid.
Hoe herkent u hoofdpijn vanuit de nek?
De hoofdpijn zit meestal aan één kant en wisselt niet van kant. Hij begint in de nek en trekt naar voren. Draaien, lang in dezelfde houding zitten of druk op een plek hoog in de nek roept hem op of maakt hem erger. Sten Hofstad beschrijft het in de podcast zo:
“Vaak is dat meer ook aan één kant. Die hoofdpijnen kunnen ook behoorlijk heftig zijn. Is een beetje gerelateerd aan de nekbeweging.”
Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #14
Dat laatste is voor onze nekexperts het belangrijkste kenmerk. Verandert de hoofdpijn als de nek beweegt of belast wordt, dan is de kans groot dat de nek meedoet. Vaak draait het hoofd naar de pijnlijke kant ook minder ver.
Spanningshoofdpijn of nekhoofdpijn: het verschil
De twee lijken op elkaar en komen ook samen voor. De tabel geeft de hoofdlijn; het onderzoek geeft de doorslag.
| Kenmerk | Hoofdpijn vanuit de nek | Spanningshoofdpijn |
|---|---|---|
| Plaats | één kant, van de nek naar voorhoofd of oog | beide kanten, als een band of klem |
| Wat lokt het uit | nekbeweging, houding, druk hoog in de nek | drukte, vermoeidheid, weinig slaap |
| De nek zelf | draait naar één kant minder ver | gespannen, maar beweegt meestal vrij |
Migraine is weer iets anders: kloppend, vaak met misselijkheid en overgevoeligheid voor licht. Ook dan kan een gespannen nek meespelen; dat bekijken we apart.
Hoe ontstaat hoofdpijn vanuit de nek?
Meestal komen drie dingen samen. De bovenste nekgewrichten bewegen te weinig of zijn geprikkeld, bijvoorbeeld na jaren beeldschermwerk of na een whiplash. De korte spiertjes onder de schedelrand en de spieren van nek naar schouder staan de hele dag aan. En de houding doet mee: hangt het hoofd een paar centimeter voor de romp, zoals bij de thuiswerker aan de keukentafel, dan knikt de bovenste nek naar achteren om het scherm te kunnen zien.
Spanning en slecht slapen maken het geheel gevoeliger. Daarover gaat het gidsartikel over stress en spierspanning. Hebt u naast de hoofdpijn ook gewone nekklachten, dan nemen we die in hetzelfde plan mee.



