Artrose rug en nek: behandeling bij de rugspecialist

Artrose in de rug of nek is slijtage van de gewrichtjes en tussenwervelschijven van de wervelkolom. Het hoort bij ouder worden en geeft lang niet altijd klachten. Krijgt u wel pijn of stijfheid, dan zoeken de rugspecialisten van Rugcentrum Hilversum uit wat er meespeelt en maken ze één plan met behandeling en oefeningen.

Luister: de rugspecialist legt artrose uit

In de BeweegBeter-podcast vertelt chiropractor Sten Hofstad wat artrose is, waarom bijna iedereen het krijgt en wat u zelf kunt doen om soepel te blijven. Handig om te luisteren voor of na uw afspraak.

Wat is artrose in de rug?

U staat ‘s ochtends op en de rug moet eerst een kwartier op gang komen. Of u wilt achteruit inparkeren en de nek draait niet meer mee. Vaak valt dan het woord slijtage, en dat klinkt erger dan het is.

Artrose is het dunner en ruwer worden van het kraakbeen in een gewricht. In de wervelkolom gaat het om de facetgewrichten: de kleine gewrichtjes aan de achterkant, twee per wervel, die het buigen en draaien sturen. Hoe ze werken, leest u bij de rol van de facetgewrichten.

Meestal verandert de tussenwervelschijf mee. Die wordt droger en lager, waardoor de gewrichtjes erachter meer druk krijgen. Slijtage van de schijf zelf heet discopathie.

Het bot reageert met kleine randjes langs het gewricht. Op een foto ziet dat er indrukwekkend uit, maar het zegt weinig over uw pijn.

Wat zijn de symptomen van artrose in de rug?

Het bekendste teken is startstijfheid. Na een nacht slapen of een uur zitten voelt de rug stram, en na een paar minuten bewegen gaat het beter. Die stijfheid is meestal binnen een half uur weg.

De pijn is zeurend en zit laag in de rug, soms met uitstraling naar de bil of de lies. Achterover buigen en lang staan vallen vaak zwaarder dan zitten of fietsen. Na een drukke dag in de tuin kan de rug een dag of twee opspelen en daarna weer rustig worden.

  • stijf bij opstaan en na lang zitten
  • zeurende pijn die met bewegen afneemt
  • minder ver kunnen draaien of strekken
  • goede en slechte dagen, vaak zonder duidelijke reden

Wordt de ruimte rond een zenuw krap, dan kunt u ook pijn of tintelingen in een been of arm krijgen. Dat onderzoeken we apart. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Artrose in de rug en leeftijd: hoort het erbij?

Ja. Vanaf een jaar of veertig is bij de meeste mensen slijtage van de wervelkolom op een scan te zien, ook bij wie nooit rugpijn heeft. Vergelijk het met grijze haren, maar dan aan de binnenkant.

Leeftijd is niet het enige. Aanleg speelt mee, net als een oude blessure, jarenlang zwaar werk of juist jarenlang weinig bewegen. Een gewricht dat weinig wordt gebruikt, krijgt minder smering en wordt eerder stijf.

De mate van slijtage op een foto voorspelt slecht hoeveel last iemand heeft. Wie veel slijtage heeft, kan zonder pijn tennissen. Wie weinig heeft, kan flink stijf zijn. Daarom behandelen we uw klacht en niet uw foto.

Artrose in de nek: stijf bij omkijken

In de nek heet het cervicale artrose. U merkt het vooral bij draaien. Omkijken op de fiets of in de auto gaat minder ver, en ongemerkt draait u het hele bovenlichaam mee.

De nek kan knappen of knarsen bij bewegen. Dat geluid is onschuldig. De pijn zit in de nek en trekt soms naar de schouderbladen of het achterhoofd. Hoofdpijn die in de nek begint, komt hier geregeld bij.

Onze nekspecialisten kijken naar de hele keten: nek, bovenrug en schouders. Een stijve bovenrug laat de nek harder werken, en dan helpt het om ook daar ruimte te maken.

Onderzoek van artrose in rug of nek door de rugspecialist

Eerst het gesprek over uw rug

U begint bij één behandelaar: chiropractor, fysiotherapeut of manueel therapeut. Die vraagt wanneer de rug stijf is, wat u niet meer doet en wat u weer wilt kunnen. De tuinier die niet meer kan wieden, heeft een ander plan nodig dan de forens die na een uur op de A27 krom uitstapt.

Dan het lichamelijk onderzoek

wervelkolom rugexpert

Uw rugspecialist in Hilversum kijkt hoe u buigt, strekt en draait en voelt per wervel welk gewricht achterblijft. Ook heupen, bekken en bovenrug doen mee, want een stijve heup laat de onderrug compenseren. Kracht, gevoel en reflexen testen we als er uitstraling is.

Foto's en scans die er al zijn

rugpijn middenrug chiropractor

Heeft u een röntgenfoto of MRI, neem de beelden of het verslag dan mee. Een nieuwe scan is voor de diagnose zelden nodig. Wat een verslag vol slijtage wel en niet betekent, staat in slijtage op scans en leeftijd.

Wat helpt bij artrose in de rug?

Bewegen. Het klinkt te simpel, maar kraakbeen heeft geen eigen bloedvaten en krijgt zijn voeding uit de gewrichtsvloeistof. Die wordt alleen rondgepompt als het gewricht beweegt. Rust roest, zeggen we in de praktijk.

Wat ook helpt: afwisselen. Niet de hele ochtend staan strijken en niet de hele middag zitten. Warmte maakt de ochtend lichter, een douche op de onderrug is genoeg. Wandelen, fietsen en zwemmen zijn gunstig, omdat ze de rug ritmisch laten bewegen zonder klappen.

Sterke romp- en bilspieren nemen druk van de gewrichtjes over. En wie een paar kilo afvalt, merkt dat in de onderrug net zo goed als in de knieën.

Kan artrose in de rug minder worden?

De slijtage zelf gaat niet terug. Kraakbeen dat dunner is geworden, groeit niet meer aan, en een behandelaar die anders belooft, vertelt u geen eerlijk verhaal.

De klachten kunnen wel minder worden. Pijn en stijfheid hangen meer samen met hoe het gewricht beweegt en hoe sterk de spieren eromheen zijn dan met de foto. Veel mensen met artrose in de rug hebben na een periode van behandelen en trainen weken of maanden weinig last.

Reken wel op golven. Een verhuizing, een lange autorit of een koude week kan de rug laten opspelen. Met uw oefeningen heeft u dan iets in handen.

Artrose in de rug behandelen: drie rugexperts, één plan

Wat doet elk vak bij artrose in rug of nek?

MoveWell specialisten

Bij artrose werken beweeglijk maken en sterker maken het best samen. Dat sluit aan bij de richtlijnen voor artrose en lage rugpijn, die oefentherapie en bewegen vooropzetten en manuele behandeling als aanvulling noemen. In ons rugcentrum zitten die onderdelen in één gebouw.

Wat de chiropractor doet bij artrose in de rug

De chiropractor is vijf jaar universitair opgeleid op wervelkolom en zenuwstelsel. Hij zoekt per segment waar de beweging stokt. Sten Hofstad zegt het in de podcast zo:

“Eigenlijk kijken wij ook als chiropractor: stel dat iemand last heeft van wervelkolomartrose, dat je gaat kijken: welke gewrichten moeten nou echt meer gaan bewegen?”

Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #5

Bij artrose kiest de chiropractor vaak lichte technieken: rustige mobilisaties, de drop-tafel of de Activator, een instrument dat een korte, zachte impuls geeft. Is er uitstraling naar een been, dan kan de flexie-distractietafel ruimte geven. Meer hierover leest u bij chiropractie bij rug- en nekklachten.

Wat de fysiotherapeut doet

De fysiotherapeut bouwt uw belastbaarheid op. U traint romp, billen en benen, eerst licht en daarna met gewicht, in de oefenruimte op de apparatuur van Dr. Wolff.

Gespannen spieren krijgen spier- en triggerpointtechnieken of dry needling. Uw schema voor thuis staat in MijnOefening.

Wat de manueel therapeut doet

De manueel therapeut is een fysiotherapeut met een masteropleiding manuele therapie. Hij onderzoekt de gewrichten van wervelkolom, bekken en ribben en maakt stijve segmenten losser met mobilisaties en manipulaties. Direct daarna oefent u in de ruimte die vrijkomt. Lees verder bij manuele therapie bij rug- en nekklachten.

Hoe de drie vakken samenwerken

U krijgt één onderzoek en één plan. De behandelaars werken in hetzelfde gebouw en in hetzelfde dossier. Komt u met de chiropractor niet verder dan soepeler bewegen, dan schuift de fysiotherapeut aan voor kracht. Blijft één gewricht dwarsliggen tijdens het trainen, dan kijkt de manueel therapeut mee.

Rugexpert Richt zich op
Chiropractor Beweging per wervelsegment, zenuwen
Fysiotherapeut Kracht, conditie, houding
Manueel therapeut Gewrichten van rug, bekken en ribben, gekoppeld aan oefenen

Welke oefeningen helpen bij artrose in rug en nek?

#fysio #fysiotherapie #chiropractie #praktijk #Hilversum #movewell #movewellminute #behandeling #rugklachten #sportfysiotherapie #bekkenklachten #nekklachten

Kies oefeningen die u dagelijks volhoudt. Vijf minuten na het opstaan doet meer dan een uur op zaterdag. Deze twee geven onze rugexperts vaak mee: één om soepel te blijven en één voor kracht. Waarom dat werkt, leest u in beweging als medicijn.

Romp en hoofd draaien op handen en knieën met hand op de heup

Voor als de ergste pijn gezakt is. Een rustige draaiing voor de hele rug, van bekken tot nek, precies de beweging die bij artrose het eerst inlevert.

  1. Ga op handen en knieën staan.
  2. Leg de linkerhand op de heup.
  3. Draai bovenlichaam en hoofd naar links tot u naar het plafond kijkt. Houd 15 seconden vast.
  4. Beweeg langzaam terug. Daarna de andere kant.

Advies: 3x herhalen, 1 set, 15 seconden rust.

Fietsen met één been in ruglig

Voor als u weer wilt opbouwen. Een milde manier om heup en bovenbeen te trainen terwijl de rug rustig op de grond blijft liggen.

  1. Lig op uw rug met gebogen knieën en span de buik licht aan.
  2. Strek één been omhoog.
  3. Maak rustige fietsbewegingen met dat been.
  4. Wissel van been.

Advies: 10x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.

Hoe lang duurt het herstel en wanneer komt een scan in beeld?

#fysio #fysiotherapie #chiropractie #praktijk #Hilversum #movewell #movewellminute #behandeling #rugklachten #sportfysiotherapie #bekkenklachten #nekklachten

Een opspelende rug of nek wordt bij de meeste mensen in twee tot zes weken rustiger. Dat is onze ervaring, geen belofte: speelt de klacht al jaren, dan duurt het langer. Kracht opbouwen vraagt daarna zeker drie maanden, twee keer per week trainen.

Na vier tot zes behandelingen kijken we samen of het de goede kant op gaat. Zo niet, dan passen we het plan aan of kijkt een collega van een ander vak mee.

Scan, injectie of operatie

Blijft de pijn ondanks behandeling hevig, of neemt de kracht in een been of arm af, dan kan een scan zinvol zijn. Of die er komt, en of een injectie of operatie een optie is, beslist een arts. De rugspecialist legt uit wat u kunt verwachten en begeleidt u ervoor en erna.

Vergoeding

Chiropractie wordt door vrijwel alle verzekeraars deels vergoed uit de aanvullende verzekering en gaat niet van het eigen risico af. Fysiotherapie en manuele therapie worden vergoed uit de aanvullende verzekering; het aantal behandelingen hangt van uw polis af. Alles staat bij tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.

Veelgestelde vragen over artrose van rug en nek

Is wandelen goed bij artrose in de rug?

Ja. Wandelen laat de wervelkolom ritmisch bewegen en dat voedt het kraakbeen. Begin met een afstand die goed gaat, ook als dat tien minuten is, en bouw per week iets op. Krijgt u bij lopen pijn of een zwaar gevoel in de benen dat zakt als u gaat zitten, laat dat dan onderzoeken door een rugspecialist.

Mag ik sporten met artrose in de rug?

Vrijwel altijd wel. Fietsen, zwemmen, fitness en golf gaan meestal goed. Bij sporten met veel klappen of draaien onder belasting, zoals hardlopen op asfalt of tennis, bepaalt uw rug het tempo. Een dag napijn die weer zakt is geen probleem. De fysiotherapeut kijkt met u welke opbouw past.

Wat is het verschil tussen artrose en een hernia?

Artrose is slijtage van de gewrichtjes tussen de wervels en ontstaat langzaam. Bij een hernia puilt de kern van een tussenwervelschijf uit en raakt een zenuw geprikkeld, met pijn in een been of arm. Ze komen samen voor, maar vragen een andere aanpak. Het lichamelijk onderzoek laat zien wat bij u de boventoon voert.

Is het kraakgeluid in mijn nek een teken van artrose?

Niet per se. Een knap of knarsend geluid ontstaat door gasbelletjes in de gewrichtsvloeistof of door pezen die over het bot glijden. Het komt ook voor in nekken zonder slijtage. Zolang het geen pijn doet, hoeft u er niets mee. Doet draaien wel pijn of gaat het steeds minder ver, dan kijkt onze nekspecialist ernaar.

Helpt manuele therapie bij artrose?

Manuele therapie kan stijve gewrichten in rug en nek beweeglijker maken, waardoor pijn en startstijfheid afnemen. De slijtage verandert er niet door. Het effect houdt het langst aan als u de nieuwe bewegingsruimte direct gaat gebruiken. Daarom koppelt de manueel therapeut elke behandeling aan oefeningen voor thuis.

Welke matras is het best bij artrose in de rug?

Er is geen matras die voor iedereen het best is. Een middelhard matras waarin schouder en heup iets kunnen wegzakken, bevalt de meeste mensen. Belangrijker is hoe u de dag begint: beweeg in bed eerst de knieën naar de borst en kantel het bekken een paar keer voordat u opstaat. Dat haalt de ergste stijfheid eraf.

Rugcentrum Hilversum, onderdeel van MoveWell

Wilt u weten wat een rugexpert voor uw rug of nek kan doen? U vindt ons aan de Hoge Naarderweg 3E in Hilversum, in Medisch Centrum Dudokpark. Een verwijzing is niet nodig. MoveWell Feel Better.

Afspraak maken bij de rugspecialist voor artrose