Duizeligheid vanuit de nek: wat de nekspecialist onderzoekt

Duizelig zijn is onprettig en maakt onzeker. Dat nemen we serieus. Tegelijk is het goed om te weten dat duizeligheid veel verschillende oorzaken kan hebben: het evenwichtsorgaan, de bloeddruk, medicijnen, de ogen, vermoeidheid. De nek is er één van, en niet de meest voorkomende.

Bij duizeligheid vanuit de nek, in vaktaal cervicogene duizeligheid, draait de kamer meestal niet rond. Mensen beschrijven eerder een zweverig, wiebelig gevoel, alsof ze op een boot staan. Het komt op of neemt toe als de nek pijn doet of stijf is, en het zakt als de nek rustiger wordt.

Hoe kan de nek duizeligheid geven?

In de gewrichten en korte spieren van de bovenste nek zitten opvallend veel sensoren. Ze geven aan de hersenen door in welke stand het hoofd staat. De hersenen leggen die informatie naast wat de ogen en het evenwichtsorgaan melden. Kloppen de drie berichten niet met elkaar, bijvoorbeeld doordat de nek stijf, pijnlijk of vermoeid is, dan kunt u zich onvast voelen.

Hoe dat deel van de wervelkolom is gebouwd, staat in het gidsartikel de nek: anatomie en kwetsbaarheid.

Wanneer denken we aan de nek?

Drie dingen maken de nek als bron waarschijnlijker. De duizeligheid begon tegelijk met nekklachten. Hij hangt samen met bewegen of lang stilhouden van de nek. En andere oorzaken zijn door een arts bekeken of liggen niet voor de hand.

We zien het vaker na een whiplash, bij langdurige nekklachten en bij mensen die ook hoofdpijn vanuit de nek hebben. Daarom begint het bij ons met kijken hoe de nek beweegt. Sten Hofstad in de podcast:

“We kijken met ons lichamelijk onderzoek: wat doet die nek precies? Hoe beweegt hij?”

Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #13

Er bestaat geen enkele test die duizeligheid vanuit de nek bewijst. Het is een diagnose die overblijft als verhaal en onderzoek bij de nek passen en de rest is uitgesloten. Dat zeggen we er eerlijk bij.

Blijf bewegen, in uw eigen tempo. Wie uit voorzorg het hoofd stilhoudt, krijgt een stijvere nek en traint het evenwicht steeds minder. Wandelen is een goed begin; waarom, leest u in beweging als medicijn. Draai bij het omkijken gewoon het hoofd, rustig, en sta niet te snel op uit bed of stoel.

Let ook op de gewone dingen: genoeg drinken, regelmatig eten en voldoende slaap. Vermoeidheid maakt elk evenwichtssysteem minder scherp. Merkt u dat u bewegingen gaat vermijden, zoals bukken of omkijken op de fiets, vertel ons dat dan. Juist dat vermijden houden we in het plan in de gaten.

We kozen twee rustige oefeningen waarbij het hoofd niet draait en niet achterover gaat. Voelt u zich er onvast bij, stop dan en bespreek het met uw nekspecialist in Hilversum.

Hoofd tegen de hand duwen (voorhoofd)

Voor als de ergste pijn gezakt is. U traint de voorste nekspieren zonder dat de nek beweegt; daardoor is deze oefening ook te doen als bewegen nog onprettig is.

1. Zit rechtop en zet een hand tegen het voorhoofd.
2. Duw het hoofd naar voren tegen de hand; de hand geeft tegendruk. Het hoofd beweegt niet.
3. Houd de druk vast zolang u dat met uw behandelaar hebt afgesproken.
4. Laat de druk langzaam verminderen.

Advies: 5x herhalen, 3 sets, 20 seconden rust.

Goed zitten: de basishouding

Past ook in de eerste dagen. Een ontspannen zithouding met het hoofd boven de romp haalt spanning van de bovenste nek.

1. Zet beide voeten plat op de grond, knieën in een hoek van ongeveer 90 graden.
2. Kantel het bekken naar voren en achteren en kies de middenstand.
3. Laat de schouders laag en ontspannen naar achteren zakken.
4. Trek de kin licht in, zonder te forceren.

Advies: 1x herhalen, 1 set, 0 seconden rust. Loop deze vier stappen een paar keer per dag na.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.