Hernia behandeling in Hilversum: lage rughernia uitgelegd
Een hernia behandeling begint bij Rugcentrum Hilversum met de vraag welke zenuw geraakt is en hoe gevoelig hij is. Daarna werken chiropractor, fysiotherapeut en manueel therapeut met één plan aan minder druk, meer beweging en een sterkere rug. De meeste mensen met een lage rughernia herstellen zonder operatie.
In de BeweegBeter-podcast vertelt chiropractor Sten Hofstad wat er bij een hernia in de rug gebeurt, waarom bewegen helpt en wanneer een operatie ter sprake komt.
Tussen twee wervels ligt een tussenwervelschijf: een stugge ring van bindweefsel met een zachtere kern. Bij een hernia puilt een deel van die kern door een scheurtje in de ring naar buiten. Komt de uitstulping tegen een zenuwwortel, dan raakt die zenuw geprikkeld en ontstoken. Dat geeft de bekende pijn in bil en been.
In de lage rug gebeurt dit het vaakst tussen de onderste twee lendenwervels, of tussen de laatste lendenwervel en het heiligbeen. Daar is de belasting bij zitten, bukken en tillen het grootst. De zenuwen die daar uittreden vormen samen de grote beenzenuw. Daarom lijkt een hernia sterk op ischias: een hernia is daarvan de meest voorkomende oorzaak.
Hernia symptomen: hoe herkent u een lage rughernia?
De beenpijn is bij een hernia vaak erger dan de rugpijn. Hij trekt via de bil naar het bovenbeen en loopt meestal door tot onder de knie, soms tot in de voet of de tenen.
Hoesten, niezen en persen geven een scheut in het been. Lang zitten is lastig, de forens op de A27 weet er alles van. Lopen of liggen gaat vaak beter.
Ook tintelingen, een doof gevoel in een deel van het been of de voet en minder kracht horen erbij. Op de tenen of de hakken staan lukt dan aan één kant minder goed. Welk stuk van het been meedoet, vertelt de rugspecialist welke zenuwwortel geraakt is.
Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.
Hoe ontstaat een hernia in de lage rug?
Een hernia ontstaat zelden door die ene verkeerde beweging. De ring van de tussenwervelschijf krijgt in de loop van jaren kleine scheurtjes. Dat hoort bij ouder worden en heet discopathie. Het laatste zetje is dan iets kleins: een krat tillen, een sok aantrekken, een nies.
Wat de kans groter maakt, is veel van hetzelfde. Uren zitten zonder afwisseling, vaak gebukt en gedraaid tillen, weinig beweging.
Een hernia zien we het vaakst bij mensen tussen de twintig en vijfenveertig jaar. De kern van de schijf bevat dan nog veel vocht en kan makkelijker naar buiten puilen.
Daarna droogt de schijf langzaam in en wordt een nieuwe hernia minder waarschijnlijk. Beenpijn op latere leeftijd komt vaker door een oude uitstulping samen met artrose, slijtage van de kleine wervelgewrichten.
Onderzoek door de rugspecialist bij een hernia
U vertelt eerst waar de pijn zit, hoe ver hij uitstraalt en wat hem erger maakt. Daarna test de rugspecialist van Rugcentrum Hilversum de zenuwen: reflexen, kracht in voet en tenen, gevoel in het been en de proef waarbij het gestrekte been wordt geheven. Zo wordt duidelijk welke zenuwwortel geprikkeld is en hoe sterk.
Ook kijken we hoe wervels, bekken en heupen bewegen en welke richting de beenpijn laat zakken of juist opjaagt. Dat laatste bepaalt met welke oefening u begint.
Een MRI is voor dit onderzoek niet nodig. Heeft u er al een, neem de beelden of het verslag dan mee.
Hernia behandeling zonder operatie: zo pakken we het aan
De richtlijnen voor een hernia met beenpijn zeggen hetzelfde: de eerste weken behandelen zonder operatie, in beweging blijven en de belasting opbouwen. Dat doen onze rugexperts, met drie vakken naast elkaar.
Acute hernia: eerst de pijn laten zakken
In de eerste dagen en weken is de zenuw fel. De behandeling is dan licht en kort. We verminderen de druk op schijf en zenuw, zoeken een houding waarin de beenpijn zakt en geven één oefening voor thuis. Acute klachten proberen we binnen 24 uur te plaatsen.
Langer bestaande hernia: opbouwen
Is de ergste pijn weg, of loopt u er al maanden mee, dan verschuift het werk naar kracht, uithouding en vertrouwen. U leert weer bukken en tillen, en de rug went stap voor stap aan meer.
U begint bij één behandelaar. Die haalt een collega van een ander vak erbij als dat uw herstel helpt. Zelfde gebouw, zelfde dossier, kort overleg tussendoor.
Wat doet elke rugspecialist bij een lage rughernia?
De chiropractor bij een hernia
De chiropractor is vijf jaar universitair opgeleid, in het buitenland, op wervelkolom en zenuwstelsel. Hij of zij onderzoekt per wervelsegment wat beweegt en wat vastzit. Bij een hernia zijn de handgrepen licht en precies, de rug wordt niet geforceerd. Bij uitstraling gebruiken we de flexie-distractietafel of de decompressietafel, die de ruimte rond de zenuw even groter maken.
De fysiotherapeut bij een hernia
De fysiotherapeut bouwt op wat de rug aankan. Dat begint met spiertechnieken en soms dry needling, een dunne naald in een verkrampte spier. Daarna volgt oefentherapie: eerst de aansturing van de diepe rompspieren, later kracht in de oefenruimte op apparatuur van Dr. Wolff. Uw schema voor thuis staat in MijnOefening. Na een operatie of bij een kwetsbare rug loopt dit door in de rugrevalidatie en rugscholing.
De manueel therapeut bij een hernia
De manueel therapeut is een fysiotherapeut met een masteropleiding manuele therapie. Hij behandelt de gewrichten rond de hernia: de wervels erboven, het bekken en de heupen. Bewegen die beter, dan krijgt het geprikkelde niveau rust. Na elke mobilisatie oefent u meteen de beweging die vrijkwam. Meer leest u bij manuele therapie bij rug- en nekklachten.
Wat kunt u zelf doen bij een lage rughernia?
Is wandelen goed bij een hernia?
Ja. Wandelen is bij de meeste hernia’s de beste beweging die u zelf kunt doen. De rug blijft rechtop, de schijf krijgt afwisselend druk en ontlasting en de zenuw beweegt mee zonder dat u hem oprekt. Begin met vijf tot tien minuten, een paar keer per dag, op vlakke grond. Sten Hofstad zegt het in de podcast zo:
“We willen juist zo snel mogelijk die verstijving uit de rug, want hoe meer je beweegt, hoe beter het herstel. Vroeger was het zes weken bedrust, mocht je niet bewegen.”
Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #2
Bedrust helpt dus niet. Neemt de beenpijn tijdens het lopen toe, loop dan korter en vaker.
Zitten, bukken en tillen met een hernia
Wissel zitten elk half uur af met staan of een rondje door de kamer, en stel zwaar tillen en diep bukken een paar weken uit.
Twee oefeningen bij een lage rughernia
Achterover buigen met handen in de zij (herhalend)
Past ook in de eerste dagen. Herhaald een klein stukje achterover buigen laat bij veel hernia’s de pijn in het been zakken. Trekt de pijn juist verder het been in, stop dan en overleg met uw behandelaar.
Sta rechtop met de handen in de taille.
Buig met de hele rug en nek een klein stukje achterover.
Voel de rek in de onderrug en houd kort vast.
Beweeg terug en herhaal.
Advies: 10x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Onderste been in de grond duwen in zijlig
Voor als de ergste pijn gezakt is. U spant de heupspieren aan zonder grote beweging en zonder de rug te buigen.
Lig op uw zij met gebogen knieën en een hand onder het hoofd.
Span de buik licht aan.
Duw met het onderste been in de grond; het lichaam draait licht mee.
Laat de druk langzaam los en herhaal. Daarna de andere kant.
Advies: 15x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Hoe lang duurt het herstel van een hernia?
Herstel van een hernia: wat u per fase merkt
De meeste mensen merken binnen zes tot twaalf weken duidelijk minder beenpijn. Eerst zakt de pijn in het been, daarna de rugpijn, en als laatste komen gevoel en kracht terug. Dat laatste kan maanden duren. Het lichaam ruimt een deel van de uitstulping vaak zelf op.
Fase
Wat u merkt
Week één tot twee
Felle beenpijn, zoeken naar houdingen die verlichten
Week twee tot zes
Pijn trekt terug richting bil en rug, lopen gaat langer
Week zes tot twaalf
Kracht opbouwen, weer werken en licht sporten
Daarna
Trainen om herhaling te voorkomen
Het duurt langer als de klacht al maanden bestaat of als u veel zit en weinig kunt afwisselen. Uw rugexpert zegt het eerlijk als het trager gaat dan verwacht. Hoe dat herstel verloopt, staat in herstel bij hernia zonder operatie.
Vergoeding van de hernia behandeling
Chiropractie krijgt u bij vrijwel alle verzekeraars deels vergoed uit de aanvullende verzekering, en het gaat niet van het eigen risico af. Fysiotherapie en manuele therapie lopen ook via de aanvullende verzekering; MoveWell heeft met alle zorgverzekeraars een contract. Hoeveel behandelingen u krijgt, hangt van uw polis af. Zie tarieven en vergoeding.
Lichte handgrepen en de Activator bij een hernia
Een rug met een hernia vraagt geen grote krachten. De rugexpert werkt met zachte mobilisaties, de drop-tafel of de Activator: een klein instrument dat een snel, licht tikje op één wervel geeft, zonder dat de rug gedraaid wordt.
Flexie-distractietafel bij een hernia
Op deze tafel ligt u op de buik terwijl het voeteneind rustig naar beneden en terug beweegt. De ruimte tussen de wervels wordt telkens even groter, wat bij uitstralende pijn verlichting kan geven.
Decompressietafel bij uitstraling naar het been
De decompressietafel bouwt een gedoseerde trek op en laat die weer los, in een vast ritme. We zetten hem in bij een hernia met beenpijn, altijd naast oefenen. Hoe het werkt, leest u bij decompressietherapie.
Wanneer opereren bij een hernia? Dat beslist de arts
Een operatie komt in beeld als de beenpijn na ongeveer zes tot acht weken behandelen niet te harden blijft, of als de kracht in het been duidelijk afneemt. De neuroloog of neurochirurg beslist daarover, meestal na een MRI. Soms kiest de arts eerst voor een injectie bij de zenuwwortel om de pijn te dempen.
Onderzoek laat zien dat opereren de beenpijn sneller wegneemt, maar dat het resultaat na een jaar vergelijkbaar is met afwachten en behandelen. Het is dus een keuze, en geen falen als u ervoor kiest.
Uw rugspecialist schrijft op wat hij gevonden heeft, zodat de arts snel verder kan. Na een ingreep begeleiden we de opbouw, van de eerste wandelingen tot weer tillen en sporten.
Hernia: ten onrechte een beladen woord
Het woord hernia roept beelden op van bedrust en operaties. Dat klopt niet meer met wat we nu weten. Veruit de meeste hernia’s worden rustig zonder ingreep, en een rug met een oude hernia kan weer tillen, tuinieren en hockeyen.
Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.
In de eerste weken liever niet voluit. Wandelen, rustig fietsen en zwemmen kunnen meestal wel, zolang de beenpijn er niet door toeneemt. Sporten met springen, draaien of zwaar tillen, zoals hockey, tennis en krachttraining, bouwt u later weer op. Uw rugspecialist spreekt met u af wanneer en in welke stappen. De meeste mensen keren terug naar hun sport.
Kan een hernia vanzelf overgaan?
Ja, dat gebeurt vaak. Het lichaam ruimt een deel van de uitstulping zelf op en de ontsteking rond de zenuw dooft uit. Dat kost weken tot maanden. Behandeling verandert dat natuurlijke beloop niet, maar helpt u de pijn te verdragen, in beweging te blijven en de rug sterker te maken, zodat u er beter uitkomt.
Is een MRI nodig bij een hernia?
Meestal niet. Met een gesprek en een lichamelijk onderzoek is goed vast te stellen of een zenuwwortel geprikkeld is. Een MRI is vooral zinvol als een arts een injectie of operatie overweegt, of als het beloop anders is dan verwacht. De arts beslist daarover. Heeft u al beelden, neem ze dan mee naar uw afspraak.
Hoe slaap ik het best met een hernia?
Kies de houding waarin de beenpijn het rustigst is. Voor veel mensen is dat op de zij met een kussen tussen de knieën, of op de rug met een kussen onder de knieën. Draai als één geheel om, met de knieën bij elkaar. Kom via de zij uit bed: eerst de benen over de rand, dan opduwen met de armen.
Kan een hernia terugkomen?
Dat kan, op hetzelfde niveau of op een ander. De kans is kleiner als u blijft bewegen, de romp- en heupspieren traint en lange zitdagen onderbreekt. Daarom stopt de behandeling bij ons niet zodra de pijn weg is. In de oefenruimte bouwt u met de fysiotherapeut of manueel therapeut verder op, tot uw rug weer aankan wat u ervan vraagt.
Heb ik een verwijzing nodig voor een hernia behandeling?
Nee. Chiropractor, fysiotherapeut en manueel therapeut zijn direct toegankelijk. U boekt online of belt 035 760 06 45. Weet u niet bij welke rugexpert u het best begint, bel dan even, dan denken we mee. Acute klachten proberen we binnen 24 uur te plaatsen. Heeft u een brief of beelden van een arts, neem die dan mee.
Rugcentrum Hilversum, onderdeel van MoveWell
Wilt u weten of uw beenpijn van een hernia komt en wat eraan te doen is? De rugspecialisten van MoveWell vindt u in Medisch Centrum Dudokpark aan de Hoge Naarderweg 3E in Hilversum. Bel 035 760 06 45 of boek online. MoveWell Feel Better.
Afspraak maken voor een hernia behandeling in Hilversum
