Decompressietherapie: decompressie van de rug bij hernia

Decompressietherapie is een behandeling waarbij een speciale tafel de wervels in uw rug rustig en gedoseerd van elkaar af beweegt. Dat geeft tijdelijk meer ruimte rond schijf en zenuw. Bij Rugcentrum Hilversum zet de rugspecialist decompressie van de rug in als onderdeel van een breder plan, nooit als losse kuur.

Wat is decompressietherapie van de rug

Wie een hernia of uitstraling in het been heeft, kent het gevoel: alsof de onderrug in elkaar gedrukt zit. Hangen aan een deurpost of voorover leunen op het aanrecht geeft soms even lucht. Decompressie doet iets vergelijkbaars, maar dan gecontroleerd en precies op de plek waar het nodig is.

Decompressietherapie is een moderne vorm van tractie, het oude woord voor trekken aan de wervelkolom. U ligt op een behandeltafel die volledig op uw lichaam wordt afgesteld. Bij een klacht in de lage rug krijgt u een stevige band om het middel, die verbonden is met een computersysteem. Dat bouwt de trekkracht geleidelijk op, afgestemd op uw klacht en uw lichaamsbouw. De tafel rekt een stuk van de rug langzaam een klein beetje uit en laat het weer los, in een rustig ritme.

De behandelaar stelt in welk segment de beweging terechtkomt, hoe ver de tafel gaat en hoe lang. Het hoort ontspannen te voelen. De meeste mensen beschrijven het als een milde rek laag in de rug. Scherpe pijn of meer uitstraling tijdens de behandeling is een reden om direct bij te stellen.

Een verwante techniek is flexie-distractie. Daarbij beweegt de chiropractor het onderste deel van de tafel met de hand, terwijl hij met de andere hand het wervelsegment begeleidt. Welke van de twee past, hangt af van uw klacht en van hoe uw rug bij het onderzoek reageert.

Hoe werkt decompressie in de rug

Wat er in de schijf en rond de zenuw gebeurt

Een tussenwervelschijf bestaat uit een stevige ring met een zachte kern. Bij zitten, bukken en tillen staat er druk op. Trekt de tafel twee wervels iets uit elkaar, dan daalt de druk in de schijf en wordt de opening waar de zenuwwortel doorheen loopt een fractie ruimer. Hoe een schijf gebouwd is, leest u bij de functie van tussenwervelschijven.

Het ritmisch rekken en loslaten beweegt ook de kleine gewrichtjes achter in de wervelkolom en laat de diepe rugspieren ontspannen. Die spieren staan bij zenuwpijn vaak dagenlang op scherp. Zakt die spanning, dan voelt u meer bewegingsruimte.

Wat decompressie van de rug oplevert

Decompressie geeft verlichting van druk. De tussenwervelschijf krijgt meer ruimte en de doorbloeding rond het segment neemt toe. Neemt de druk op de zenuwwortel af, dan zakken ook de tintelingen, het dove gevoel en de pijn in het been. Dat kan al tijdens of kort na de behandeling merkbaar zijn.

Ook wie al langer klachten heeft en meerdere therapieën heeft geprobeerd, kan baat hebben bij de decompressietafel. Bij acute klachten gebruiken we hem om de ergste pijn te laten zakken. Uw rugspecialist beoordeelt vooraf of uw klacht ervoor in aanmerking komt.

Wij combineren de tafel met bewegen en oefenen. Zo benut u de ruimte die ontstaat en bouwt u de rug weer op.

Voor welke rugklachten is decompressietherapie geschikt

Decompressie past het best bij klachten waarbij druk op een schijf of zenuwwortel meespeelt. Denk aan een hernia in de lage rug met uitstraling, aan een schijf die hoogte verliest, of aan een rug die na lang zitten telkens vastloopt en pijn geeft in de bil.

Ook bij een vernauwing van het wervelkanaal kan het verlichting geven. De tafel beweegt de rug dan licht in buiging, de richting waarin een nauw kanaal iets ruimer wordt. De vernauwing zelf verandert niet, de klachten kunnen wel afnemen.

Een herkenbaar voorbeeld is de forens die elke ochtend over de A27 rijdt en bij het uitstappen eerst een halve minuut krom staat voordat het been meewerkt. Zitten drukt de schijf samen, en dat merkt de zenuw. Voor zo’n rug kan een paar keer ontlasten op de tafel het begin zijn van weer normaal bewegen.

Niet iedere rug is geschikt. Bij botontkalking, een recente operatie aan de rug of tijdens een zwangerschap kiezen we iets anders. En bij rugpijn zonder uitstraling, die vooral uit spieren en gewrichten komt, leveren een gerichte handgreep en oefenen meestal meer op. Daarom begint het altijd met een onderzoek.

Zo past de rugspecialist decompressietherapie toe

Na het gesprek en het lichamelijk onderzoek weet uw rugspecialist welk segment de klacht geeft en of de zenuw geprikkeld is. Pas dan valt de keuze voor decompressie, en bespreekt hij met u wat de rest van het plan wordt.

De chiropractor

De decompressie- en flexie-distractietafel horen bij de chiropractor. Hij stelt de tafel in op het juiste wervelsegment, blijft erbij en past de dosering aan op wat u voelt. Vaak combineert hij het met een lichte mobilisatie van de wervels erboven of eronder. Meer over zijn werkwijze staat bij chiropractie bij rug- en nekklachten.

De fysiotherapeut

De fysiotherapeut zorgt dat de ruimte die ontstaat, benut wordt. Hij leert u houdingen die het been rustig houden, begint met loop- en glijoefeningen en bouwt daarna rompkracht op in de oefenruimte. Zonder dat tweede deel is de verlichting van de tafel meestal van korte duur.

De manueel therapeut

De manueel therapeut geeft tractie met de handen en mobiliseert de gewrichten van lendenwervels, bekken en heup. Zo wordt de belasting beter over de hele keten verdeeld. Bij manuele therapie volgt op elke techniek direct een oefening, zodat u het resultaat zelf vasthoudt.

De volgorde is in de praktijk vaak: eerst druk eraf, dan beweging erin, dan kracht erbij. Sten Hofstad relativeerde de tafel zelf in de podcast:

“Net zoals een paar weken geleden: kregen we een hele mooie decompressiebank voor herniaklachten. Ik kan bijna niet slapen om ermee (…) aan het werk, maar ik weet ook wel: dat is een ding uit de toolkit.”

Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #3

Zo zien alle behandelaars het. De tafel is één stuk gereedschap. Welke andere er zijn en wanneer ze aan de beurt komen, bepalen de drie vakken samen, in één dossier.

Twee oefeningen na decompressie van de rug

Na een behandeling op de tafel is de rug even soepeler. Dat is het moment om te bewegen. Loop na afloop tien minuten en ga niet meteen een uur in de auto of achter een scherm zitten. Thuis houdt u de winst vast met kleine oefeningen zonder zware belasting, zoals deze twee.

Bil optillen met één gebogen been

Past ook in de eerste dagen. Een heel zachte draaiing van de onderrug, met alleen een lichte druk op één voet; daardoor geschikt als de rug nog gevoelig is.

  1. Ga op uw rug liggen met gestrekte benen.
  2. Buig één knie en zet de voet plat op de grond.
  3. Duw licht op die voet, zodat de bil aan die kant iets van de grond komt; de onderrug draait licht naar de andere kant.
  4. Laat rustig zakken en herhaal. Daarna de andere kant.

Advies: 10x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Onderste been in de grond duwen in zijlig

Voor als de ergste pijn gezakt is. Hiermee spant u de heupspieren aan zonder grote beweging, een milde manier om de zijkant van de heup te versterken.

  1. Ga op uw zij liggen met gebogen knieën en een hand onder het hoofd.
  2. Span de buik licht aan.
  3. Duw met het onderste been in de grond; het lichaam draait licht mee.
  4. Laat de druk langzaam los en herhaal. Daarna de andere kant.

Advies: 15x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.

Wat betekent decompressietherapie voor uw rug

Sommige mensen voelen na de eerste keer al dat het been rustiger is. Bij anderen duurt het een paar behandelingen.

Meestal beoordelen we na drie tot zes keer of de tafel bij u iets toevoegt. Doet hij dat niet, dan stoppen we ermee en verleggen we het plan.

Het herstel zelf komt van de tijd en van wat u doet: lopen, afwisselen, oefenen en opbouwen. Hoe dat bij een hernia in zijn werk gaat, staat in het gidsartikel over herstel bij een hernia zonder operatie. De andere behandelvormen vindt u in de gids Behandeling en herstel.

Neemt de kracht in een been af of wordt de pijn ondanks alles erger, dan overleggen we met een arts over een scan of een andere stap. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

De chiropractor past decompressie toe binnen zijn behandeling. Chiropractie wordt door vrijwel alle verzekeraars deels vergoed uit de aanvullende verzekering en gaat niet van het eigen risico af. De actuele bedragen staan bij tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.

Veelgestelde vragen over decompressietherapie

Nee, het hoort niet pijnlijk te zijn. U voelt een rustige rek laag in de rug, die veel mensen prettig vinden. De behandelaar blijft erbij en vraagt wat u voelt. Wordt de pijn scherper of trekt hij verder het been in, dan wordt de tafel direct lichter ingesteld of stopt de behandeling. Napijn is zeldzaam en meestal mild.

Dat verschilt per persoon en per klacht. Als richtlijn kijken we na drie tot zes behandelingen of de uitstraling afneemt en of u meer kunt. Is dat zo, dan gaan we door en schuift het accent naar oefenen. Merkt u geen verschil, dan heeft doorgaan weinig zin en kiest uw rugspecialist een andere aanpak.

Het kan de pijn in rug en been verlichten doordat de druk rond de zenuwwortel tijdelijk daalt. Het laat de hernia niet aantoonbaar sneller verdwijnen; dat doet het lichaam zelf, in weken tot maanden. Decompressie maakt die periode voor veel mensen draaglijker en geeft ruimte om te bewegen. Het werkt het best samen met oefentherapie.

Bij de juiste indicatie en een goede instelling is het een rustige en verantwoorde behandeling. Daarom gaat er altijd een onderzoek aan vooraf. Bij botontkalking, kort na een rugoperatie, tijdens de zwangerschap of bij twijfel over de oorzaak van de klacht kiezen we een andere techniek. De rugexpert bespreekt dat vooraf met u.

Decompressie is één techniek: gedoseerde tractie op een tafel, gericht op schijf en zenuwwortel. Manuele therapie is een vak. De manueel therapeut onderzoekt en behandelt gewrichten van wervelkolom, bekken en ribben met mobilisaties en manipulaties, soms ook met tractie, en combineert dat met oefenen. Bij Rugcentrum Hilversum vullen beide elkaar aan in hetzelfde behandelplan.

Een tafel met instelbare dosering heeft u thuis niet, en hulpmiddelen om aan te hangen of ondersteboven te liggen raden we niet aan zonder overleg. Wat thuis wel kan: houdingen die de rug ontlasten, zoals liggen met de onderbenen op een stoel, en regelmatig korte stukjes lopen. Uw rugspecialist laat zien wat bij uw klacht past.

Laat een rugexpert beoordelen of decompressie bij u past

Bij Rugcentrum Hilversum onderzoekt een rugspecialist eerst waar uw klacht vandaan komt. Daarna hoort u of decompressietherapie zinvol is en wat u er zelf naast doet. Acute klachten proberen we binnen 24 uur in te plannen.