Modic-veranderingen: type 1, 2 en 3 op de MRI uitgelegd

Tussen een wervel en de tussenwervelschijf ligt de eindplaat, een dun laagje kraakbeen en bot. Via die eindplaat krijgt de schijf zijn voeding. Wordt een schijf ouder en platter, dan verandert de belasting op de eindplaat en op het beenmerg er vlak achter. Die verandering is op een MRI te zien als een band met een afwijkend signaal, aan één of beide kanten van de schijf.

De Amerikaanse radioloog Michael Modic beschreef in 1988 drie patronen. Sindsdien dragen ze zijn naam. Een radioloog herkent ze door twee soorten opnamen te vergelijken: de T1-opname, waarop vet licht is, en de T2-opname, waarop vocht licht is.

Modic type 1: vocht en een actieve reactie

Bij type 1 is de band donker op T1 en licht op T2. Dat wijst op vocht in het beenmerg, oedeem genoemd, met extra doorbloeding. Het bot reageert actief op wat er bij de schijf gebeurt, vergelijkbaar met een ontstekingsreactie. Type 1 is van de drie het vaakst gekoppeld aan rugpijn en kan na verloop van tijd overgaan in type 2.

Modic type 2: vervetting, een rustiger beeld

Bij type 2 is de band licht op T1 en licht of gelijk aan het omliggende bot op T2. Het rode, bloedvormende beenmerg is daar vervangen door geel vetmerg. Dit is het meest voorkomende type. Het past bij een proces dat tot rust is gekomen en wordt vaak gezien bij mensen zonder klachten.

Modic type 3: verdicht bot

Bij type 3 is de band donker op zowel T1 als T2. Het bot onder de eindplaat is dichter en harder geworden, sclerose in vaktaal. Dit type is zeldzaam en hoort bij een langdurig proces. Mengvormen komen voor; een verslag noemt dan bijvoorbeeld type 1/2.

Bij type 1 is het bot onder de eindplaat actiever en groeien er fijne zenuwuiteinden in. Dat kan de wervel gevoeliger maken voor druk. Mensen met deze vorm beschrijven nogal eens een diepe, zeurende pijn midden in de onderrug, met stijfheid in de ochtend. Zeker is dat verband per persoon niet; het beeld kan er ook zonder die klachten zijn.

Hoeveel last iemand heeft, hangt verder af van wat de rug te verwerken krijgt en hoe goed hij herstelt. Stijve heupen en een stijve bovenrug schuiven werk door naar de lage rug. Zwakke romp- en bilspieren vangen minder op. Weinig slaap en veel spanning zetten het pijnsysteem scherper. Dat zijn dezelfde factoren als bij rugpijn zonder Modic, en ze zijn te beïnvloeden.

Wie een kantoorbaan heeft en ‘s avonds op de bank zit, belast zijn schijven de hele dag op dezelfde manier. De hockeyer met dezelfde MRI wisselt belasting af en heeft sterkere spieren. Het verslag is gelijk, de rug niet. Hoe schijven met belasting omgaan, leest u bij de functie van tussenwervelschijven.

De rugspecialist in Hilversum behandelt geen MRI-verslag maar een rug. Hij gaat na of de plek en het soort pijn passen bij het niveau waar de Modic-verandering zit. Drukgevoeligheid op die wervel, ochtendstijfheid en pijn bij lang in één houding wijzen die kant op. Vindt hij vooral stijve gewrichten of gespannen spieren elders, dan speelt de bevinding waarschijnlijk een bijrol.

De chiropractor: doseren op een gevoelig segment

De chiropractor, universitair geschoold in wervelkolom en zenuwstelsel, onderzoekt de beweging per segment. Is het niveau met Modic type 1 prikkelbaar, dan behandelt hij daar licht, met mobilisaties, de Activator of de flexie-distractietafel. De segmenten erboven, het bekken en de heupen maakt hij vrij, zodat het gevoelige niveau minder hoeft op te vangen.

De fysiotherapeut: geleidelijk opbouwen

De fysiotherapeut bepaalt hoeveel belasting de rug nu verdraagt en verhoogt dat in kleine stappen. Hij begint met oefeningen in lig en zit en werkt toe naar kracht- en conditietraining in de oefenruimte. Het schema voor thuis staat in MijnOefening. Reageert de rug een dag later met meer pijn, dan past hij de dosering aan, niet de richting.

De manueel therapeut: beweging terug in heup, bekken en rug

De manueel therapeut, fysiotherapeut met een masteropleiding manuele therapie, kijkt verder dan de pijnlijke wervel. Hij mobiliseert de gewrichten van wervelkolom, bekken en ribben die te weinig doen, en koppelt daar direct een oefening aan. De werkwijze leest u na bij manuele therapie bij rug- en nekklachten.

Bij een rug met Modic-veranderingen komt het aan op de juiste hoeveelheid, en daarover stemmen de drie vakken af. De chiropractor of manueel therapeut maakt ruimte, de fysiotherapeut zorgt dat u die ruimte gaat gebruiken. Uw voortgang staat in één dossier.

Modic-veranderingen zijn een beschrijving van het bot naast de schijf, geen vonnis. Type 2 en 3 zijn rustige beelden. Type 1 kan meedoen in de pijn, maar bepaalt niet of u herstelt. Het plan blijft: bewegen, opbouwen en de gewrichten en spieren eromheen laten doen wat ze moeten doen.

Blijft de pijn ondanks een goed gevolgd traject van enkele maanden hevig, dan overleggen wij met uw arts. Die kan aanvullend onderzoek doen of u verwijzen. Over een scan, een injectie of een operatie beslist de arts; uw rugexpert begeleidt u ervoor en erna. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

Wat u vergoed krijgt, verschilt per vak. Fysiotherapie en manuele therapie vallen onder de aanvullende verzekering, tot het aantal behandelingen in uw polis. Chiropractie betaalt u per consult; vrijwel alle verzekeraars vergoeden een deel uit de aanvullende verzekering en het eigen risico blijft buiten beeld. De details staan bij tarieven en vergoeding. Andere MRI-termen vindt u in het thema diagnose en beeldvorming.

Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.