Stijve nek: oorzaken, oefeningen en behandeling in Hilversum

Een stijve nek is een nek die plotseling of geleidelijk minder ver draait en buigt, meestal met pijn aan één kant. Vaak gaat het om verkrampte spieren en een geprikkeld gewrichtje, niet om schade. De nekspecialisten van Rugcentrum Hilversum maken de nek los en laten zien hoe u terugval voorkomt.

Boek direct online

Maak een afspraak

Wat is een stijve nek en hoe ontstaat het?

U wordt wakker, wilt opstaan en de nek zit op slot. Naar links kijken lukt, naar rechts niet. Of het schiet erin terwijl u achteruit inparkeert. Een acute stijve nek, ook wel torticollis genoemd, is heftig maar in de regel onschuldig.

Wat er gebeurt: een van de kleine facetgewrichten in de nek raakt geprikkeld. De spieren eromheen schieten in een kramp om de plek te beschermen. Juist die kramp houdt het hoofd scheef en maakt draaien pijnlijk. Het ene houdt het andere in stand.

Hoe ontstaat een stijve nek?

Zelden door één ding. Een nacht in een vreemd bed, een dag schilderen met het hoofd omhoog, een drukke week met opgetrokken schouders. De forens die elke dag over de A27 rijdt en daarna acht uur naar twee schermen kijkt, heeft een nek die al gespannen is voordat er iets gebeurt. Dan is één onverwachte beweging genoeg; zie ook hoe overbelasting ontstaat.

Bij sporters zien we het ook. De hockeyer die na een toernooiweekend met een scheve nek opstaat, of de zwemmer die altijd naar dezelfde kant ademt. De nekspecialist vraagt daarom altijd naar de dagen voordat het begon.

Er bestaat ook een stijve nek die langzaam komt: elke maand draait hij een beetje minder. Dan spelen houding, weinig beweging en soms artrose van de nek mee. Kwam de stijfheid na een aanrijding, kijk dan op de pagina whiplash. Blijft het bij zeuren en trekken zonder dat de nek op slot zit, dan past de pagina nekklachten beter.

Wat een stijve nek met uw dag doet

Jarco Schol zegt het in de podcast zo:

“Als jij je nek niet goed kan bewegen naar links, naar rechts, als jij in het verkeer rijdt en je kan geeneens kijken in je spiegel omdat je nek niet kan draaien, ja, dat geeft gewoon enorme beperking in het leven.”

Jarco Schol, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #13

Daarom laten we u er niet mee rondlopen. Zit de nek acuut op slot, dan proberen we u binnen 24 uur in te plannen.

Warmte of koude bij een stijve nek?

Warmte. Een warme douche, een kruik of een pittenzak van een kwartier ontspant verkrampte spieren en maakt bewegen makkelijker. Koude heeft bij een stijve nek weinig zin, tenzij u het zelf prettiger vindt. Belangrijker dan de temperatuur is dat u daarna beweegt.

Wanneer	Wat te doen bij een stijve nek
Eerste twee dagen	warmte, kleine bewegingen binnen de pijngrens, licht werk gewoon doen
Dag drie tot zeven	bewegingen groter maken, rustig rekken, wandelen
Daarna	kracht en houding trainen, de oorzaak aanpakken

Wat te doen bij een stijve nek: twee oefeningen

Het lastige advies eerst: blijf bewegen. Een nek die u stilhoudt, wordt stijver. Draai en buig een paar keer per uur tot waar het gaat, zonder door de pijn heen te duwen. Een nekkraag raden we af.

Slaap op uw zij of rug met een kussen dat de ruimte tussen schouder en hoofd vult; meer daarover in slaaphouding en rugpijn. Neem op het werk vaker een korte pauze en rijd liever geen lange stukken zolang omkijken niet lukt.

De twee oefeningen hieronder krijgen veel patiënten mee van de nekspecialist van Rugcentrum Hilversum. Begin met de eerste. De tweede is voor als de scherpe pijn weg is.

Nek zijwaarts buigen

Past ook in de eerste dagen. Hiermee houdt u de nek aan beide kanten in beweging, ook als draaien nog niet lukt.

Zit rechtop met ontspannen schouders.
Breng het oor richting de schouder.
Houd kort vast en kom terug naar het midden.
Andere kant. Niet doorduwen.

Advies: 6x herhalen, 2 sets, 15 seconden rust.

Kin schuin naar de borst met druk van beide handen

Voor als de ergste pijn gezakt is. Deze rek pakt de spieren aan de achter-zijkant van de nek, die bij een stijve nek vaak het strakst staan.

Zit rechtop en breng de kin schuin richting de rechterkant van de borst.
Duw met de rechterhand de kin licht naar binnen.
Trek met de linkerhand het achterhoofd zacht naar beneden. Houd 10 tot 15 seconden.
Laat de druk langzaam los. Daarna de andere kant.

Advies: 3x herhalen, 1 set, 15 seconden rust.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.

Hoe onderzoekt de nekexpert een stijve nek?

Bij een acute stijve nek is het onderzoek kort en gericht. We vragen hoe het begon en kijken welke richtingen geblokkeerd zijn. Meestal is dat draaien en opzij buigen naar één kant.

Met de vingers zoekt de nekexpert het segment dat niet meebeweegt en de spieren die in kramp staan. We controleren kracht en gevoel in de armen, om zeker te weten dat de zenuwen vrij zijn. Pas daarna kiezen we een techniek.

Komt de stijve nek steeds terug, dan kijken we verder: bovenrug, schouders, werkplek, slaaphouding. Vaak ligt daar de reden dat de nek telkens de zwakste schakel is.

Stijve nek behandeling: wat doet de nekspecialist?

Een nek die op slot zit, dwingen we niet. We beginnen met de spieren: zachte druk, rek en ontspanning tot de kramp afneemt. Dan volgen lichte mobilisaties in de richting die wel gaat. Veel mensen merken direct na de eerste behandeling dat het hoofd verder draait.

Lukt dat de eerste keer nog niet helemaal, dan is dat geen slecht teken: sommige nekken hebben twee of drie behandelingen nodig voordat de kramp loslaat.

Bij welk vak u begint, maakt voor een gewone stijve nek minder uit dan u denkt. Het verschil zit in het vervolg. Chiropractor, fysiotherapeut en manueel therapeut werken in één gebouw met één dossier en overleggen als een stijve nek blijft terugkomen. Dan schuift er een collega aan.

Drie nekspecialisten voor uw stijve nek

De chiropractor: het gewricht weer in beweging

De chiropractor is universitair opgeleid op wervelkolom en zenuwstelsel en voelt per segment waar de beweging stokt.

Van spiertechniek tot manipulatie

In de acute fase werkt de chiropractor met spiertechnieken, mobilisatie of de Activator. Is de kramp gezakt en past het bij u, dan kan een korte, gerichte manipulatie het gewricht vrijmaken. Soms hoort u daarbij een knap; dat is gas dat in het gewricht vrijkomt. Zie chiropractie bij een stijve nek of rug.

De fysiotherapeut: spieren ontspannen en sterker maken

De fysiotherapeut pakt de spierkant aan en zoekt uit waarom uw nek overbelast raakte.

Triggerpoints, dry needling en oefenen

Bij verkrampte spieren past triggerpointbehandeling: de fysiotherapeut laat een harde plek in de spier ontspannen met druk of met een dunne naald (dry needling). Daarna krijgt u oefeningen voor nek en schouderbladen in MijnOefening, en advies over uw werkplek.

De manueel therapeut: gericht mobiliseren

Bij manuele therapie staat het gewricht centraal. De manueel therapeut, een fysiotherapeut met masteropleiding, beweegt het vastzittende segment stap voor stap verder.

Mobilisatie met beweging

Vaak draait u zelf mee terwijl de manueel therapeut het gewricht begeleidt; zo went de nek meteen aan de nieuwe ruimte. Lees verder over manuele therapie. Wilt u weten wat een behandeling kost en wat uw verzekering terugbetaalt, kijk dan bij tarieven en vergoeding.

Hoe lang duurt een stijve nek?

Een acute stijve nek is bij de meeste mensen binnen een paar dagen tot twee weken over. De eerste twee dagen zijn het zwaarst. Met behandeling wordt de nek vaak sneller los, maar ook zonder herstelt een gewone stijve nek meestal vanzelf.

Duurt het langer dan twee weken, of is het de derde keer dit jaar, dan is er meer aan de hand dan een verkeerde nacht. Dan loont een onderzoek en een plan met oefeningen. Voorkomen doet u met afwisseling: vaker van houding wisselen, schermen recht voor u, sterke nek- en schouderspieren en genoeg slaap.

Een scan is bij een stijve nek bijna nooit nodig. Geeft het onderzoek daar toch aanleiding toe, dan beslist een arts over beeldvorming, een injectie of een andere medische stap. De nekspecialist blijft u daarnaast begeleiden.

Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.

Veelgestelde vragen over stijve nek

Hoe voorkom ik een stijve nek?

Door de nek afwisseling en kracht te geven. Verander elk half uur van houding, zet schermen recht voor u en op ooghoogte, en klem de telefoon niet tussen oor en schouder. Train nek- en schouderspieren twee keer per week en zorg voor voldoende slaap. Krijgt u toch telkens een stijve nek, laat dan onderzoeken wat de nek steeds overbelast.

Mag ik werken met een stijve nek?

Licht werk kunt u meestal blijven doen, en dat is beter dan thuis stilzitten. Pas de eerste dagen aan wat pijn doet: minder lang achter elkaar aan het scherm, niet zwaar tillen, vaker even lopen. Werkt u boven het hoofd of rijdt u veel, overleg dan met uw nekspecialist wat tijdelijk verstandig is.

Kan ik autorijden met een stijve nek?

Alleen als u goed kunt omkijken. Lukt het niet om over de schouder en in de spiegels te kijken zonder de hele romp mee te draaien, laat de auto dan een paar dagen staan of laat iemand anders rijden. Zodra de nek weer naar beide kanten draait, kunt u gewoon de weg op.

Welk kussen is goed bij een stijve nek?

Een kussen dat de nek in het verlengde van de rug houdt. Op de zij vult het de ruimte tussen schouder en hoofd; op de rug mag het platter. Buikslapen dwingt de nek uren in een draai en kunt u tijdens een stijve nek beter vermijden. Een speciaal of duur kussen is zelden nodig.

Is behandeling van een stijve nek veilig?

We onderzoeken de nek voordat we iets doen en kiezen technieken die passen bij de fase. In de eerste dagen zijn dat spiertechnieken en rustige mobilisaties binnen de pijngrens. Een manipulatie gebeurt alleen als het onderzoek dat toelaat en u ermee instemt. De nekexpert legt elke stap vooraf uit, zodat u weet wat u kunt verwachten.

Kan ik sporten met een stijve nek?

Wandelen en rustig fietsen kunnen bijna altijd en helpen de spieren ontspannen. Wacht met contactsport, zwaar tillen boven het hoofd en schoolslag tot de nek weer vrij draait. Meestal is dat binnen één tot twee weken. Bouw daarna in een paar trainingen op naar uw gewone niveau en blijf de oefeningen nog even doen.

Stijve nek in Hilversum of 't Gooi: snel terecht

Rugcentrum Hilversum, Hoge Naarderweg 3E, is op maandag en donderdag tot 21:00 uur open. Boek online bij een chiropractor of fysiotherapeut, of bel als uw nek vandaag op slot zit. Dat kan zonder verwijzing. Onze nekexperts zien dagelijks mensen uit Hilversum, Bussum, Laren en Loosdrecht met precies deze klacht.

Afspraak bij de nekspecialist maken

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45