Artrose nek: wat het is en wat de nekspecialist ermee doet

Artrose in de nek is slijtage van de kleine gewrichten en tussenwervelschijven van de halswervels, met stijfheid en soms pijn als gevolg. Het hoort bij ouder worden en zegt weinig over hoeveel last u krijgt. De nekspecialisten van Rugcentrum Hilversum laten de nek weer beter bewegen en maken hem sterker.

Boek direct online

Maak een afspraak

Wat is artrose in de nek?

Het woord staat ineens in het verslag van een röntgenfoto: cervicale artrose, of spondylose. Het klinkt erger dan het is. Artrose in de nek betekent dat het kraakbeen van de facetgewrichten, de kleine scharnieren achter op de wervels, dunner en ruwer is geworden. De tussenwervelschijven worden platter en de wervelranden maken wat extra bot aan.

Bij de meeste mensen boven de vijftig is daar iets van te zien, ook bij wie geen enkele klacht heeft. Hoe weinig een foto zegt over pijn, leest u in slijtage op scans en leeftijd. De algemene uitleg over slijtage van de hele wervelkolom staat op de pagina artrose van rug en nek; hier gaat het alleen over de nek.

Symptomen van artrose in de nek

Het bekendste teken is startstijfheid. De nek is bij het opstaan of na lang zitten stram en komt in een kwartier tot een half uur los. Draaien gaat minder ver, vooral omkijken. Sten Hofstad ziet dat dagelijks in de behandelkamer:

“Dus bijvoorbeeld, denk aan de mensen die heel stijf aan het autorijden zijn, die hun hele lichaam draaien als ze naar links en naar rechts kijken, maar eigenlijk niet het hoofd roteren, de nek roteren. Dat zie je veel.”

Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #5

Verder kan de nek zeuren na belasting, knarsen bij bewegen en pijn geven richting schouderblad of achterhoofd. Dat knarsen komt van ruw kraakbeen en zegt niets over schade. Worden de openingen waar de zenuwen uittreden nauwer, dan kunnen er tintelingen in arm en hand bij komen.

Waardoor ontstaat artrose in de nek?

Leeftijd en erfelijke aanleg tellen het zwaarst mee. Daarbovenop komt wat de nek heeft meegemaakt: een oud ongeval, jarenlang werk boven het hoofd, of juist tientallen jaren weinig bewegen. Een gewricht dat weinig beweegt, krijgt weinig voeding en wordt stijver. Wat die scharniertjes precies doen, staat in de rol van facetgewrichten.

Te veel belasting is dus maar de helft van het verhaal. De tuinier die elk weekend snoeit en harkt, heeft vaak een soepeler nek dan de leeftijdgenoot die vooral zit. Kraakbeen heeft geen eigen bloedvaten en wordt gevoed doordat het gewricht beweegt.

Wat helpt bij artrose in de nek?

Bewegen, kracht en warmte. Stilhouden helpt niet. De tabel zet het naast elkaar.

Dit helpt	Dit werkt tegen u
elke dag alle richtingen bewegen	de nek uit voorzorg stilhouden
warmte bij ochtendstijfheid	lang achter elkaar een nekkraag dragen
nek- en schouderspieren sterker maken	uren in dezelfde houding zitten

Oefeningen bij artrose in de nek: wat kunt u zelf doen?

Het geheim bij artrose in de nek is, hoe saai het ook klinkt, regelmaat. Liever vijf keer per dag een minuut bewegen dan één keer een kwartier. Warmte in de ochtend, een douche of een warme pittenzak, maakt het opstarten makkelijker. Wandel, fiets of zwem; kies wat u volhoudt.

Kijk ook naar de momenten waarop de nek lang stilstaat: lezen in bed, een avond televisie met het hoofd gedraaid, een lange rit. Verander daar iets aan en de ochtendstijfheid neemt vaak af. In de auto helpt het de spiegels ruim af te stellen en bij het omkijken toch het hoofd te blijven draaien.

Onze nekspecialisten in Hilversum geven bij nekartrose vaak deze twee oefeningen mee: één voor soepelheid en één voor kracht. Een beetje stijfheid of trekken tijdens het oefenen mag. Scherpe pijn niet.

Rondjes draaien met het hoofd

Past ook in de eerste dagen. Met één rustige cirkel neemt u alle bewegingsrichtingen van de nek mee, zonder ergens door te duwen. Wordt u er licht in het hoofd van, maak dan alleen halve cirkels voorlangs.

Zit rechtop met ontspannen schouders.
Laat het hoofd naar één schouder zakken.
Maak in een rustige, soepele beweging een rondje met het hoofd.
Herhaal in de andere richting.

Advies: 5x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Hoofd optillen in ruglig

Voor als u weer wilt opbouwen. Sterke diepe nekbuigers dragen het hoofd, zodat de facetgewrichten minder te verduren krijgen.

Lig op uw rug met opgetrokken knieën.
Trek langzaam de kin in, richting de borst.
Til het hoofd een stukje van de grond en houd vast zolang u dat met uw behandelaar hebt afgesproken.
Laat het hoofd langzaam zakken.

Advies: 5x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.

Hoe onderzoekt de nekspecialist artrose in de nek?

Een foto is zelden het begin. De nekspecialist wil eerst weten wat u merkt: wanneer is de nek stijf, wat lukt niet meer, wat wilt u weer kunnen? Daarna meten we de beweging in zes richtingen en vergelijken we links met rechts.

Vervolgens voelen we per wervel hoe het gewricht veert en waar de spieren het overnemen. Zo wordt duidelijk welke segmenten echt stijf zijn en welke juist te veel moeten opvangen. Die laatste doen vaak de meeste pijn. Reflexen en kracht in de armen controleren we als er uitstraling is.

Hebt u al een foto of MRI, neem het verslag dan mee. Wij leggen in gewone taal uit wat er staat en wat het voor u betekent.

Artrose in de nek behandelen: wat doet de nekexpert?

Kraakbeen komt niet terug; daar zijn we eerlijk over. Wat wel verandert: hoe ver de nek draait, hoe stijf hij bij het opstaan is en hoeveel hij kan hebben. Daar richten we de behandeling op, met lichte technieken die passen bij een ouder gewricht en altijd na onderzoek.

Richtlijnen voor artrose en voor nekpijn noemen bewegen en oefentherapie als basis, zo nodig aangevuld met manuele behandeling. In ons rugcentrum zitten die onderdelen bij elkaar. De chiropractor, de fysiotherapeut en de manueel therapeut zien elkaars aantekeningen en spreken af wie het voortouw neemt. Het blijft één plan, en u merkt aan de afspraken dat er over u is overlegd.

Drie nekexperts bij artrose in de nek

De chiropractor: meer beweging per wervel

De chiropractor, vijf jaar universitair geschoold in het buitenland, zoekt de segmenten die het meest zijn vastgelopen.

Mobilisatie, drop-tafel en Activator

Een nek met artrose vraagt om rustige handgrepen. De chiropractor mobiliseert, gebruikt de drop-tafel waarbij het hoofddeel een klein stukje meegeeft, of de Activator. Ook de bovenrug krijgt aandacht: beweegt die beter, dan hoeft de nek minder te compenseren. Lees meer op chiropractie bij slijtage van rug en nek.

De fysiotherapeut: kracht en belastbaarheid

Sterke spieren nemen werk over van de gewrichten. Dat is het terrein van de fysiotherapeut.

Opbouwende oefentherapie

U begint met lichte oefeningen voor de diepe nekspieren en de spieren tussen de schouderbladen en bouwt in de oefenruimte op met apparatuur van Dr. Wolff; het schema voor thuis staat in MijnOefening. Stijve, pijnlijke spieren behandelt de fysiotherapeut met spiertechnieken of dry needling. Waarom oefenen zo zwaar weegt, leest u in de rol van oefentherapie.

De manueel therapeut: gewrichten soepel houden

De manueel therapeut is fysiotherapeut met een masteropleiding manuele therapie en behandelt de gewrichten van nek, bovenrug en ribben.

Mobiliseren en zelf onderhouden

Met rustige, herhaalde mobilisaties wint u graden terug, en de manueel therapeut leert u een oefening om die winst zelf te bewaren. Meer op de pagina manuele therapie voor rug en nek. Chiropractie wordt meestal deels vergoed uit de aanvullende verzekering, fysiotherapie en manuele therapie ook; het overzicht staat bij tarieven en vergoeding.

Wordt artrose in de nek erger?

De slijtage zelf neemt met de jaren langzaam toe. De klachten doen dat lang niet altijd. Veel mensen hebben periodes met meer last, bijvoorbeeld na een week klussen of een lange autorit, en daartussen lange rustige periodes.

Een opvlamming zakt meestal binnen twee tot zes weken. Daarna loont het om door te gaan met oefenen. Sommige mensen komen een paar keer per jaar terug voor onderhoud, anderen redden het met hun schema.

Een scan voegt meestal weinig toe. Dat wordt anders als er uitval in arm of hand ontstaat. Dan beoordeelt een arts of een MRI, een injectie of in een enkel geval een operatie nodig is, en begeleidt uw nekspecialist het traject ervoor en erna.

Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.

Veelgestelde vragen over artrose van de nek

Is artrose in de nek hetzelfde als een nekhernia?

Nee. Bij artrose slijten de gewrichtjes en worden de tussenwervelschijven platter; dat gaat geleidelijk en geeft vooral stijfheid. Bij een nekhernia puilt een tussenwervelschijf uit en prikkelt hij een zenuw, met uitstralende pijn in de arm. De twee kunnen samen voorkomen. Het onderzoek bij de nekspecialist laat zien wat bij u de klachten geeft.

Mag ik sporten met artrose in de nek?

Ja, sporten is juist goed. Wandelen, fietsen met een rechtop stuur, zwemmen en krachttraining verdraagt een nek met artrose doorgaans prima. Bouw rustig op en let op sporten waarbij de nek lang achterover staat, zoals schoolslag met het hoofd boven water of racefietsen. Uw nekexpert denkt mee over aanpassingen, zodat u kunt blijven doen wat u leuk vindt.

Waarom knarst mijn nek als ik mijn hoofd draai?

Bij artrose is het kraakbeen minder glad en glijden de gewrichtsvlakken stroever over elkaar. Dat hoort u als knarsen of schuren, vaak dicht bij het oor en daardoor luid. Het geluid zegt niets over de ernst en u maakt er niets mee stuk. Blijf de nek gewoon bewegen; soepel houden werkt beter dan sparen.

Kan een nek met slijtage nog behandeld worden?

Ja. De behandeling wordt aangepast aan wat het onderzoek laat zien. Bij artrose kiezen we rustige mobilisaties, spiertechnieken en oefentherapie, en doseren we voorzichtig. Het doel is niet de slijtage wegnemen, maar de nek verder laten draaien met minder pijn. Hoeveel winst haalbaar is, bespreekt de nekspecialist met u na het eerste onderzoek.

Helpt warmte bij artrose in de nek?

Veel mensen met nekartrose vinden warmte prettig, vooral bij ochtendstijfheid. Een warme douche of een kersenpitkussen van tien tot vijftien minuten ontspant de spieren, waarna bewegen makkelijker gaat. Gebruik de warmte als opstap naar uw oefeningen, niet als vervanging. Is de nek na een drukke dag warm en geprikkeld, dan kan even koelen aangenamer zijn.

Nekspecialist in Hilversum bij artrose van de nek

Rugcentrum Hilversum vindt u in Medisch Centrum Dudokpark, Hoge Naarderweg 3E. De praktijk heeft een eigen oefenruimte, zodat behandelen en trainen op één plek gebeuren. Patiënten komen uit Hilversum, Bussum, Naarden, Baarn en verder.

Afspraak maken voor uw nek

Maak een afspraak

Bel 035 760 06 45