Alcohol, cafeïne en pijngevoeligheid

Pijn is niet alleen een signaal van het lichaam maar vooral een reactie van het zenuwstelsel. Wanneer het zenuwstelsel overprikkeld raakt, wordt de rug sneller gevoelig, nemen spierspanning en stijfheid toe en reageer je sneller op belasting. Alcohol en cafeïne beïnvloeden beide het zenuwstelsel en kunnen daardoor onder de oppervlakte bepalen hoe gevoelig je rug aanvoelt.

Belangrijke factoren die pijngevoeligheid verhogen:

• Verstoorde slaap.
• Verhoogde stresshormonen.
• Onregelmatige energieverdeling.
• Schommelingen in zenuwactiviteit.
• Verminderde motivatie en concentratie.
• Hogere spierspanning.

Wanneer deze factoren meespelen merk je dat lichte belasting pijnlijker wordt, herstel langer duurt en de rug gevoeliger aanvoelt.

Cafeïne stimuleert het centrale zenuwstelsel. Dat kan positief zijn bij alertheid, maar minder prettig wanneer je rug gevoelig is.

1. Het verhoogt de prikkelbaarheid van zenuwen
Dat betekent dat pijnsignalen sterker binnenkomen. Bij een rustige rug is dat geen probleem. Bij een gevoelige rug wel.

2. Het verhoogt cortisol
Cafeïne verhoogt tijdelijk het stresshormoon cortisol. Dit maakt spieren actief en het zenuwstelsel sneller waakzaam.

3. Het beïnvloedt spanning in de rugspieren
Bij sommige mensen verhoogt cafeïne subtiel de basale spierspanning.

4. Het verstoort slaapritme
Zelfs cafeïne in de middag kan in de avond nog effect hebben op hersteldiepte. Licht verstoorde slaap verhoogt pijngevoeligheid binnen 24 uur.

Veel mensen drinken overdag koffie en later op de dag alcohol. Deze combinatie zorgt ervoor dat het zenuwstelsel niet voldoende herstelt. Cafeïne verhoogt alertheid. Alcohol dempt kort en verhoogt daarna juist prikkelbaarheid. Samen verstoren ze slaap en verhogen ze de gevoeligheid van spieren en zenuwen.

Het gevolg:

• Ochtendstijfheid.
• Meer spanning in onderrug.
• Snellere vermoeidheid van rugspieren.
• Slechte tolerantie voor belasting.
• Trager herstel.

Bij mensen met langdurige rugklachten werkt deze combinatie vaak tegen hun hersteldoelen.

Het is zinvol om alcohol en cafeïne een periode te minderen wanneer je herstellend bent van een hernia, je zenuwpijn hebt, je slecht slaapt, je stress ervaart, je terugkerende rugklachten hebt, je rugpijn toeneemt zonder duidelijke oorzaak, of je piekbelasting moeilijk verwerkt. Een periode van twee tot vier weken kan al grote verschillen maken.

Praktische richtlijnen voor een gezond evenwicht:

1. Beperk alcohol tot één of twee dagen per week: Vooral niet vlak voor intensieve belasting of training.
2. Drink water naast elk glas alcohol: Om hydratatie op peil te houden voor de tussenwervelschijven.
3. Houd cafeïne tot de ochtend: Dit voorkomt verstoring van diepe slaap.
4. Let op je ademhaling na cafeïne: Een paar langzame uitademingen helpen het zenuwstelsel balanceren.
5. Combineer beide nooit op stressmomenten: Het lichaam reageert dan veel sterker.

Begeleiding is zinvol wanneer je veel piekbelasting ervaart, je slaapproblemen hebt, je gevoelig reageert op stress, je zenuwpijn hebt die fluctueert, je voeding en leefstijl uit balans voelen, of je veel spanning hebt in rug, nek en schouders. In dat geval koppelen we leefstijladvies aan beweging, ademhaling en hersteltraining.