Dry needling: wat het wel en niet doet bij rugklachten
Dry needling is een techniek waarbij de fysiotherapeut met een dunne naald een verkrampte plek in een spier aanprikt, zodat die spier ontspant. Het kan pijn en spanning in rug en bil voor korte tijd verlagen. Het lost geen hernia op en maakt geen spier sterker; hier leest u waar de grens ligt.
Wat is dry needling
Bij dry needling prikt de therapeut een dunne, massieve naald door de huid in een spier. Er wordt niets ingespoten; daar komt het woord dry vandaan. De naald is van hetzelfde soort als bij acupunctuur, veel dunner dan een injectienaald.
Het doel is een triggerpoint. Dat is een gevoelige, verharde plek in een strakke streng van de spier. Drukt u erop, dan voelt u pijn die u herkent, soms ook op een andere plek.
Dry needling is geen acupunctuur
De naald is vergelijkbaar, het idee erachter niet. Acupunctuur komt uit de Chinese geneeskunde en volgt energiebanen over het lichaam. Dry needling gaat uit van anatomie: de rugexpert zoekt met zijn vingers een bepaalde plek in een bepaalde spier en prikt alleen daar. Na enkele seconden is de naald er weer uit.
Wie het doet
Bij Rugcentrum Hilversum doen zowel de chiropractoren als de fysiotherapeuten dry needling. Zij hebben er een aparte scholing voor gevolgd. Het is altijd een onderdeel van een behandeling, nooit de hele behandeling. Hoe het in het grotere plan past, staat bij fysiotherapie bij rug- en nekklachten.
Hoe werkt dry needling in de spier
Raakt de naald het triggerpoint, dan trekt de spier kort en onwillekeurig samen. Dat heet een twitch. Het voelt als een kleine kramp of een schokje en is binnen een seconde voorbij. Daarna laat de spier meestal merkbaar los.
Wat we weten
Na zo’n twitch daalt de spanning in de spierstreng en is de plek minder drukgevoelig. De doorbloeding ter plaatse neemt toe. Ook het zenuwstelsel reageert: de prikkel van de naald dempt tijdelijk de pijn uit dat gebied. Bewegen gaat daardoor vaak direct makkelijker.
Wat we niet zeker weten
Waarom het precies werkt, is nog niet uitgemaakt. Onderzoekers zijn het er zelfs niet over eens wat een triggerpoint in het weefsel is. Studies bij lage rugpijn laten op korte termijn minder pijn zien dan bij een nepbehandeling of niets doen. Over het effect na maanden is weinig bekend, en de kwaliteit van het bewijs is matig.
Wij gebruiken het daarom als hulpmiddel dat op korte termijn ruimte geeft. Welke spieren in de onderrug het zwaarst belast worden, leest u in lumbale rugspieren en belasting.
Wat doet dry needling wel bij rugklachten
Dry needling heeft zin als een spier aantoonbaar deel van het probleem is. De rugspecialist moet de plek kunnen voelen, en druk erop moet uw eigen pijn oproepen. Is dat zo, dan kan de naald drie dingen doen.
Een spier die al weken strak staat, ontspant. Denk aan de lange rugspieren naast de wervelkolom die na een spitaanval zijn blijven vasthouden. De pijn uit die spier neemt af, vaak voor uren tot dagen. En een beweging die geblokkeerd was door spierspanning, komt vrij.
Bilpijn die op ischias lijkt
Een bekend voorbeeld is pijn diep in de bil die naar het bovenbeen trekt. Dat kan een geprikkelde zenuw zijn, maar ook een triggerpoint in een bilspier. Het onderzoek maakt het onderscheid: bij een zenuw veranderen kracht, gevoel of reflexen, bij een spier niet.
In het tweede geval reageert de klacht vaak goed op dry needling. Over het eerste leest u meer op de pagina over ischias.
De waarde zit vooral in wat daarna mogelijk wordt. Een spier die loslaat, laat zich beter rekken en trainen. De rugexpert plant de naald daarom vóór het oefenen, niet in plaats ervan.
Wat doet dry needling niet
Hier gaat het in de spreekkamer vaak mis met de verwachting. Dry needling behandelt een spier. Meer niet.
Het haalt geen hernia weg en maakt geen ruimte voor een zenuw die klem zit. Het verplaatst geen wervels en zet geen bekken recht. Het maakt geen spier sterker en verandert niet hoe u bukt, tilt of zit. En het neemt de reden niet weg waarom die spier strak ging staan.
Dat laatste is het belangrijkste. Een spier verkrampt zelden zomaar. Hij beschermt een geprikkeld gewricht, vangt op wat een andere spier laat liggen of staat strak door spanning en slecht slapen.
Blijft die oorzaak bestaan, dan komt het triggerpoint terug. Hoe spieren elkaars werk overnemen, staat in spiercompensatie bij rugpijn.
Manueel therapeut Niels van der Meulen zei het in onze podcast op zijn eigen manier:
“Ik kan dit wel doen, bijvoorbeeld de manipulatie of dry needling-technieken, maar het nadeel is dat het werkt. Is een beetje gek zinnetje.”
Niels van der Meulen, manueel therapeut bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #3
Hij bedoelt: de pijn zakt, iemand denkt dat het probleem is opgelost en komt een maand later terug voor dezelfde prik. Wie alleen laat prikken, blijft komen. Wie na de prik gaat oefenen, heeft de naald op den duur niet meer nodig.
Zo pakt de rugspecialist dry needling aan
Of de naald erbij komt, hangt af van het onderzoek. Bij Rugcentrum Hilversum kijken drie vakken naar dezelfde rug, en elke behandelaar is rugspecialist of rugexpert. Een strakke spier is voor alle drie een aanwijzing, geen eindpunt.
De chiropractor
De chiropractor onderzoekt of onder de strakke spier een wervelgewricht zit dat te weinig beweegt. Is dat zo, dan behandelt hij het gewricht met een manipulatie of mobilisatie. Vaak laat de spier dan vanzelf los en is prikken niet meer nodig.
De fysiotherapeut
De fysiotherapeut is degene die prikt. Hij combineert dry needling met andere spier- en triggerpointtechnieken en gaat in dezelfde afspraak door met oefentherapie. In de oefenruimte bouwt hij op wat de spier daarna moet kunnen, met een schema in MijnOefening voor thuis.
De manueel therapeut
De manueel therapeut heeft als fysiotherapeut de master manuele therapie afgerond. Hij behandelt de gewrichten van rug, bekken en ribben en beoordeelt hoe spier en gewricht elkaar beïnvloeden. Soms is manuele therapie de betere eerste stap en volgt de naald pas als de spier daarna nog vasthoudt.
Omdat de behandelaars in één dossier werken, ziet iedereen wat de ander heeft gedaan en hoe u reageerde. Zo voorkomt u dat een spier drie keer wordt geprikt terwijl de oorzaak in een gewricht zit.
Hoe verloopt een behandeling met dry needling
Zoeken. De rugexpert voelt de spier na en zoekt de plek die uw pijn oproept. Hij legt uit wat hij gaat doen en vraagt of u het goed vindt.
Prikken. De naald gaat door de huid; dat voelt u nauwelijks. In de spier beweegt de therapeut de naald tot de twitch komt. Per plek duurt dat enkele seconden.
Natesten. U beweegt opnieuw. Gaat het verder of lichter, dan was het de goede plek.
Oefenen. Direct erna rekt en traint u de spier, zolang hij ontspannen is.
Het prikken zelf neemt maar een klein deel van de afspraak in beslag.
Napijn na dry needling
De behandelde spier voelt daarna vaak zwaar en beurs, alsof u stevig gesport hebt. Dat duurt een tot twee dagen. Een blauw plekje kan voorkomen.
Sommige mensen worden tijdens het prikken even licht in het hoofd of gaan zweten; dat trekt snel weg. Blijf bewegen, dat verkort de napijn. Zware training bewaart u tot de volgende dag.
Wanneer is dry needling niet geschikt
Niet iedereen is geholpen met een naald. Uw rugspecialist vraagt er vooraf naar. Wie bang is voor naalden, hoeft het niet te ondergaan: er zijn andere manieren om een spier te ontspannen.
Gebruikt u bloedverdunners of heeft u een stollingsstoornis, dan overleggen we eerst. Tijdens een zwangerschap zijn we terughoudend. We prikken niet in ontstoken of beschadigde huid en niet bij koorts. Rond de borstkas werkt de therapeut met extra voorzorg en een aangepaste techniek, omdat daar de longen dichtbij liggen.
Soms is het gewoon niet de juiste behandeling, bijvoorbeeld bij uitstraling door een beknelde zenuw of bij een rug die vooral stijf is in de gewrichten. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.
Wat u zelf kunt doen
Een spier die net is losgemaakt, wil gebruikt worden. Wandel dezelfde dag, rek de spier rustig en pak de dagen erna de krachtoefening op die u heeft meegekregen. Leren uw rug en heupen beter te sturen is de volgende stap; zie motor control training. Meer behandelingen staan in het thema behandeling en herstel.
Twee oefeningen voor na dry needling van bil en heup
Diepe bilspier rekken op handen en knieën
Voor als de ergste pijn gezakt is. Een diepe rek voor de bilspier, waarbij het gewicht van uw bekken op het gebogen been zakt. Bij bilpijn en een stijve heup, alleen als uw knie het toelaat.
Start op handen en knieën.
Zet de rechterknie iets naar voren en leg het linkerbeen achterlangs onder het rechteronderbeen.
Schuif het linkerbeen langzaam naar achteren; het bekken zakt richting de grond.
Voel de rek in de rechterbil; eventueel de onderarmen op de grond. Houd 15 seconden vast. Daarna de andere kant.
Advies: 3x herhalen, 1 set, 15 seconden rust.
Been heffen en rondjes draaien in zijlig op de elleboog
Voor als u weer wilt opbouwen. De spieren aan de zijkant van de heup houden het bekken recht bij elke stap. Met deze oefening maakt u ze sterker in alle richtingen.
Ga op uw zij liggen, steunend op de elleboog, en buig het onderste been.
Hef het bovenste been gestrekt omhoog.
Draai rondjes met het been, voet naar voren gericht.
Laat rustig zakken. Daarna de andere kant.
Advies: 10x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.
Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.
Dry needling is onderdeel van een behandeling fysiotherapie en valt daarmee onder de vergoeding voor fysiotherapie uit de aanvullende verzekering. Kijk bij tarieven en vergoeding.
Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.
De prik door de huid voelt u nauwelijks. De twitch in de spier is het gevoelige moment: een korte kramp of schok die een seconde duurt. De meeste mensen noemen het vervelend maar goed te doen.
U kunt altijd aangeven dat u wilt stoppen. De therapeut prikt dan niet verder en kiest een andere techniek.
Meestal een tot twee dagen. De spier voelt beurs en vermoeid, vergelijkbaar met spierpijn na een zware training. Bewegen en warmte helpen.
Duurt de napijn langer dan een paar dagen of krijgt u een klacht die u niet vertrouwt, bel dan de praktijk. De therapeut past de volgende behandeling daarop aan.
Een vast aantal is er niet. Of het bij u werkt, merkt u doorgaans binnen twee of drie behandelingen. Is er dan geen verschil in pijn of beweging, dan stopt de rugspecialist ermee en kiest hij een andere aanpak.
Werkt het wel, dan is het de bedoeling dat het prikken snel plaatsmaakt voor oefenen.
Nee. Beide gebruiken een dunne naald, daar houdt de overeenkomst op. Acupunctuur volgt punten uit de Chinese geneeskunde en laat naalden een tijd zitten.
Bij dry needling prikt de fysiotherapeut kort in een spier die hij bij het onderzoek als strak en pijnlijk heeft gevonden. De keuze van de plek berust op anatomie.
Het directe effect houdt uren tot dagen aan. Of het blijft, hangt af van wat erna gebeurt. Wordt de oorzaak van de spierspanning aangepakt, met oefenen, een andere werkhouding of behandeling van een stijf gewricht, dan is de kans groter dat de spier ontspannen blijft.
Zonder dat vervolg komt de spanning vaak terug.
Dry needling bij een rugexpert in Hilversum
Wilt u weten of dry needling bij uw rug- of bilpijn zin heeft? De rugspecialisten van Rugcentrum Hilversum onderzoeken eerst waar de pijn vandaan komt en zeggen eerlijk of een naald daarbij past. U kunt zonder verwijzing een afspraak maken, online of via 035 760 06 45.
