Krommingen van de rug: de natuurlijke S-vorm uitgelegd

De natuurlijke krommingen van de rug geven de wervelkolom van opzij gezien een flauwe S-vorm: hol in de nek, bol in de bovenrug, hol in de lendenen. Die bochten maken de rug verend en sterk. De rugspecialisten van Rugcentrum Hilversum leggen uit wat normaal is, wat er verandert en wanneer dat ertoe doet.

Wat zijn de natuurlijke krommingen van de rug

Sta recht, schouders naar achteren, rug als een plank. Zo hebben veel mensen het geleerd. Toch is een gezonde rug van opzij gezien nooit recht. Hij heeft bochten, en die horen er te zijn.

Een pasgeboren baby heeft één doorlopende bolle boog, van hoofd tot stuit. De holling in de nek ontstaat als het kind het hoofd gaat optillen. De holling onder in de rug komt erbij als het gaat staan en lopen. Rond de puberteit heeft de wervelkolom zijn volwassen vorm.

De bochten zijn dus het gevolg van rechtop leven. Hoe de wervels zelf in elkaar zitten, leest u bij de opbouw van de wervelkolom.

Welke krommingen heeft de wervelkolom: lordose en kyfose

Er zijn twee woorden om te onthouden. Een lordose is een bocht die hol is als u van achteren kijkt. Een kyfose is een bocht die bol is. De wervelkolom wisselt ze af.

Deel Naam Vorm
Nek, zeven wervels Cervicale lordose Hol
Bovenrug, twaalf wervels Thoracale kyfose Bol
Lage rug, vijf wervels Lumbale lordose Hol
Heiligbeen en stuit Sacrale kyfose Bol, vergroeid

De overgangen tussen de krommingen

Waar de ene bocht overgaat in de andere, verandert ook de bouw van de wervels en de stand van de gewrichten. Dat is het geval onder aan de nek, tussen borst en lendenen en boven het heiligbeen. Op die overgangen komt veel beweging en kracht samen, en daar ontstaan klachten dan ook relatief vaak.

Hoe diep de bochten zijn, verschilt sterk per persoon. De stand van het bekken bepaalt voor een groot deel hoe hol de lage rug is, en die stand is deels aangeboren. Er bestaat dus een brede zone van normaal, geen ideale maat.

Waarom zijn de krommingen van de rug zo belangrijk

Een gebogen staaf veert, een rechte knikt. Door de S-vorm kan de wervelkolom een fractie inveren bij elke stap, sprong of hobbel in de weg. De schokken worden verdeeld over schijven, gewrichten en spieren, en bereiken het hoofd sterk gedempt.

De bochten houden ook het evenwicht goedkoop. Het hoofd staat boven de schouders, de schouders boven het bekken, het bekken boven de voeten. Het gewicht valt daardoor dicht langs de wervelkolom en de rugspieren hoeven maar licht bij te sturen. Wie zijn hoofd tien centimeter naar voren steekt, voelt hoeveel werk dat scheelt.

En ze geven ruimte. De bolle bovenrug vormt met de ribben de borstkas, waar hart en longen in passen. De holle lage rug maakt het mogelijk om het bekken te kantelen bij lopen en bukken.

Wat gebeurt er als de krommingen van de rug veranderen

De bochten staan niet vast. Ze veranderen de hele dag mee met wat u doet. Bij zitten vlakt de holling in de lage rug af en wordt de bovenrug boller. Bij staan op hakken of met een zware buik neemt de holling toe. Dat zijn normale aanpassingen.

Op langere termijn kan een bocht een andere ruststand krijgen. Bij veel zitten en schermwerk wordt de bovenrug stijver in de bolle stand en schuift het hoofd naar voren. Met de jaren neemt de kyfose bij de meeste mensen wat toe, doordat schijven platter worden. Na rugpijn houden sommige mensen de lage rug juist vlak en stijf, uit voorzorg.

Een bocht opzij is iets anders. De wervelkolom hoort van achteren gezien recht te zijn; een zijwaartse kromming heet scoliose en heeft een eigen aanpak.

Over de zoektocht naar de perfecte stand zei Sten Hofstad in onze podcast:

“Dus als mensen gewoon perfect zo zitten: dat hou je gewoon überhaupt niet vol, na 2 uur lang achter elkaar achter computer. Dus probeer te bewegen, te lopen, te staan, thee te halen, koffie, al in beweging te blijven.”

Sten Hofstad, chiropractor bij Rugcentrum Hilversum, in BeweegBeter #20

Een verandering van een kromming is dus pas een probleem als de rug er niet meer uit kan. Daar let de rugspecialist op.

Welke klachten passen bij veranderde krommingen

Een bovenrug die vastzit in de bolle stand geeft stijfheid tussen de schouderbladen en een nek die moet overstrekken om vooruit te kijken. Nekpijn en hoofdpijn aan het eind van een werkdag horen daar vaak bij. Rechtop gaan zitten voelt dan als werken.

Een lage rug die lang hol staat, bijvoorbeeld bij uren staan, geeft een zeurende druk laag in de rug die afneemt bij zitten of even vooroverbuigen. Een lage rug die vlak en stijf is, protesteert juist bij achteroverbuigen en bij opstaan na zitten.

In al die gevallen zit het ongemak niet in de vorm zelf. Het zit in gewrichten en spieren die te lang hetzelfde hebben gedaan. De rugexpert kijkt daarom vooral naar wat er beweegt.

Zo pakt de rugspecialist dit aan

De rugspecialist in Hilversum bekijkt uw rug van opzij en van achteren, in stand en in zit. Belangrijker is de volgende stap: kunt u elke bocht groter én kleiner maken? Waar dat niet lukt, zit de beperking.

De chiropractor: stijve segmenten in de bocht

De chiropractor test per wervel of die mee kan buigen en strekken. In een stijve bovenrug zitten vaak meerdere segmenten en ribgewrichten vast. Die behandelt hij met gerichte manipulaties, de drop-tafel of lichte technieken met de Activator. Meer daarover bij chiropractie bij rug- en nekklachten.

De fysiotherapeut: spieren die de krommingen dragen

De fysiotherapeut traint de spieren die de bochten in balans houden: de strekkers van de bovenrug, de diepe nekbuigers, de buik- en bilspieren. Hij kijkt mee naar uw werkplek en beweegpatroon en geeft een schema in MijnOefening.

De manueel therapeut: overgangen en ribben

De manueel therapeut is fysiotherapeut met een afgeronde master manuele therapie. Hij richt zich op de overgangen tussen de krommingen en op de ribben, en mobiliseert wat niet meer mee strekt of buigt. Na de manuele therapie volgt direct een oefening in de nieuwe richting.

Het doel is nooit een rug die er anders uitziet. Het doel is een rug die uit elke stand weer weg kan. Daar werken de drie samen aan, met één plan en korte lijnen in hetzelfde gebouw.

Wat zegt onderzoek over houding, krommingen en rugpijn

Dit is het deel dat veel mensen verrast. Overzichtsstudies vinden geen overtuigend verband tussen de vorm van de rug en het krijgen van rugpijn. Mensen met een holle rug, een vlakke rug of een bolle bovenrug hebben gemiddeld niet meer klachten dan anderen. Ook voor de ene juiste zithouding ontbreekt het bewijs.

Wat wel uit onderzoek komt: lang in één houding blijven geeft ongemak, en afwisselen vermindert dat. Dat staat verder uitgewerkt in waarom variatie belangrijker is dan perfectie. Richtlijnen voor rug- en nekpijn adviseren bewegen, oefentherapie en waar nodig manuele therapie; een houdingscorrector of brace hoort daar niet bij.

Een stijve bovenrug wordt met behandeling en oefenen vaak binnen vier tot acht weken merkbaar soepeler. De vorm zelf verandert weinig, en dat hoeft ook niet. Bij een sterke of snel toenemende kromming beoordeelt een arts of een foto zinvol is; uw rugexpert zegt het als dat aan de orde is.

Twee oefeningen voor de krommingen van de rug

Bovenrug strekken in zit met handen achter het hoofd

Past ook in de eerste dagen. Strekken van de bovenrug is de tegenbeweging voor een dag voorovergebogen zitten; de onderrug blijft daarbij rustig.

  1. Zit rechtop met de handen achter het hoofd.
  2. Strek het hoofd en de bovenrug achterover.
  3. Houd de onderrug in de middenstand.
  4. Beweeg langzaam terug en herhaal.

Advies: 10x herhalen, 3 sets, 30 seconden rust.

Onderrug hol maken tegen de muur

Voor als de ergste pijn gezakt is. Tegen de muur brengt u de onderrug gecontroleerd in de holle stand, terwijl de onderarmen het gewicht dragen.

  1. Sta met de voeten een stap van de muur en zet de onderarmen tegen de muur.
  2. Beweeg met de borst richting de muur; de voeten blijven staan.
  3. De onderrug wordt holler. Houd 10 tot 15 seconden vast.
  4. Beweeg terug naar de beginstand.

Advies: 3x herhalen, 1 set, 15 seconden rust.

Bespreek met uw behandelaar of deze oefening de beste keuze is voor uw klacht. Maak een afspraak.

Wat kunt u zelf doen om de krommingen soepel te houden

Zoek niet naar de beste houding, zoek naar de volgende. Zit een tijd rechtop, dan onderuit, dan op het puntje van de stoel. Sta bij het bellen. Elke wisseling haalt de druk van de ene plek en legt hem op een andere.

Maak elke dag elke bocht een paar keer groter en kleiner. Rol de rug bol, strek hem hol, kantel het bekken, trek de kin in en laat hem los. Dat duurt een minuut en kan op de bureaustoel. Lukt een richting niet, vraag dan een rugexpert wat er vastzit.

Geef de bovenrug extra aandacht, want die krijgt in het dagelijks leven het minst strekking. Zwemmen, roeien en boven het hoofd reiken helpen. Tillen en trainen gaan het prettigst rond het midden van uw bereik; wat dat inhoudt, staat bij de neutrale wervelkolom.

Wat betekent dit voor uw rug

Uw rug hoeft niet recht en niet symmetrisch te zijn. De krommingen zijn het veersysteem van de wervelkolom, en hun vorm is bij iedereen anders. Wat telt, is dat ze kunnen bewegen. Voelt een deel van de rug al weken stijf of komt dezelfde pijn steeds terug in dezelfde houding, dan loont het om een rugspecialist te laten kijken welke schakel vastzit. Dit artikel hoort bij het thema rug en anatomie. Maakt u zich zorgen? Neem contact op met de praktijk.

U maakt zelf een afspraak, een verwijzing is niet nodig. Chiropractie gaat niet van het eigen risico af en wordt uit de meeste aanvullende pakketten deels vergoed; voor fysiotherapie en manuele therapie geldt wat uw polis aan behandelingen dekt. Zie tarieven en vergoeding.

Uw behandelaars: de chiropractoren, fysiotherapeuten en manueel therapeuten van Rugcentrum Hilversum, onder wie Sten Hofstad (chiropractor), Niels van der Meulen en Niels van Laanen (manueel therapeuten) en Jeroen Vermeer (fysiotherapeut). Tekst bijgewerkt oktober 2026.

Veelgestelde vragen over de krommingen van de rug

Nee. Hoe hol of bol een rug is, verschilt sterk per persoon en hangt voor een deel af van de aangeboren stand van het bekken. Onderzoek vindt geen duidelijk verband tussen die vorm en rugpijn. Het wordt pas een aandachtspunt als een deel van de rug stijf is en niet meer uit zijn stand komt. Dat test de rugspecialist bij het onderzoek.

Een lordose is een holle bocht van de wervelkolom, een kyfose een bolle. Iedereen heeft beide: een lordose in de nek en in de lage rug, een kyfose in de bovenrug en bij het heiligbeen. De woorden beschrijven dus de normale vorm. Soms worden ze gebruikt voor een bocht die sterker is dan gemiddeld; vraag dan wat er precies bedoeld wordt.

De vorm verandert door training maar weinig, en dat is ook niet nodig. Wat u wel kunt trainen, is de controle: het bekken kunnen kantelen, de buik- en bilspieren laten meewerken en de heupbuigers op lengte houden. Daardoor staat de lage rug minder lang in de uiterste holle stand en nemen klachten bij lang staan meestal af.

Met de jaren worden de tussenwervelschijven platter, vooral aan de voorkant, en verliezen de strekspieren van de bovenrug kracht als ze weinig gebruikt worden. De bovenrug zakt daardoor iets naar voren. Regelmatig strekken en krachttraining voor rug en schouders remmen dat af. Neemt de bolling in korte tijd duidelijk toe, laat er dan een arts naar kijken.

Nee. Een rug zonder bochten veert minder goed en geeft schokken harder door. De krommingen verdelen de belasting over schijven, gewrichten en spieren en houden het hoofd met weinig spierkracht boven het bekken. Kaarsrecht zitten of staan is daarom geen doel. Afwisselen tussen houdingen is voor de rug prettiger dan één stand volhouden, hoe netjes die ook oogt.

Laat een rugexpert naar de krommingen van uw rug kijken

Wilt u weten of de vorm of de stijfheid van uw rug meespeelt in uw klachten? Een rugexpert van Rugcentrum Hilversum test het in één onderzoek en legt uit wat hij vindt. De praktijk ligt in de buurt van het Dudokpark. Bel 035 760 06 45 of boek online.