Stenose op MRI uitgelegd

Stenose betekent letterlijk: **vernauwing**. In de wervelkolom kan dat op verschillende plekken ontstaan. De mate van vernauwing zegt weinig over klachten; de ruimte die een zenuw nodig heeft verschilt per persoon.

De drie belangrijkste vormen:

• **Spinale (centrale) stenose**: Minder ruimte in het wervelkanaal zelf, meestal door slijtage, verdikte banden of een uitpuilende tussenwervelschijf.
• **Foraminale stenose**: De opening waardoor de zenuw het wervelkanaal verlaat wordt smaller, vaak door artrose van het facetgewricht of versmalling van de schijf.
• **Lateral recess stenose**: De ruimte vlak naast het ruggenmerg wordt smaller.

De zenuw heeft rek, ruimte en vooral een groot **aanpassingsvermogen**. Andere factoren spelen een grotere rol:

• **Mobiliteit** van heupen en bovenrug.
• **Stabiliteit** van de diepe rompspieren (Motor Control).
• **Ademhaling** en rompdruk.
• **Zenuwglijvermogen** en de mate van stress/spierspanning.

Wanneer deze factoren goed functioneren, kan de zenuw prima omgaan met minder ruimte.

Bij sommige mensen kan stenose bijdragen aan:

• **Uitstraling** in been of bil (vooral bij lang staan/lopen).
• **Vermoeid gevoel** in benen bij lopen.
• Tijdelijke **gevoeligheid** van zenuwen.
• **Stijfheid** in de onderrug.

De meeste mensen herstellen met een combinatie van mobiliteit, stabiliteit en functionele training:

**Passieve fase**: Mobilisaties van bovenrug, SI-gewricht en heupen, spierontspanning en zenuwglij-oefeningen voor soepelheid.

**Actieve fase**: Stabiliteitstraining van diepe rompspieren, heupmobiliteit om belasting te verlagen, progressieve krachttraining en verbeteren van looptechniek.

**Wanneer operatie nodig kan zijn**: Operaties bij stenose zijn zeldzaam en worden overwogen wanneer er sprake is van duidelijke, aanhoudende zenuwuitval, of wanneer alle conservatieve behandelingen onvoldoende effect hebben.