Preventief scannen: zin of onzin


Steeds meer mensen vragen zich af of het verstandig is om de rug preventief te laten scannen. Binnen Rugcentrum Hilversum krijgen we regelmatig de vraag of een MRI of röntgenfoto kan helpen om toekomstige klachten te voorkomen. Het korte antwoord is dat preventief scannen **meestal weinig toevoegt**. In dit artikel lees je waarom dat zo is, wat scans wél laten zien en waarom een functionele benadering veel effectiever is.

Wat is preventief scannen eigenlijk

Preventief scannen betekent dat je beeldvorming laat doen terwijl je:

  • Geen klachten hebt.
  • Of alleen lichte, vage klachten hebt.
  • Of vooral zekerheid zoekt.

Het doel is rust of zekerheid over structurele afwijkingen, niet het beoordelen van een specifiek probleem.

Waarom preventief scannen meestal geen zin heeft

  • **Scans tonen normale leeftijdsveranderingen**: Bijna iedereen vanaf 25 jaar heeft “afwijkingen” zoals slijtage, bulging of kleine uitstulpingen op een MRI.
  • **Bevindingen zeggen niets over pijn**: Veel afwijkingen horen bij gezonde mensen zonder klachten. Een afwijking vinden betekent niet dat het een probleem is.
  • **Scans voorspellen geen toekomstige pijn**: Onderzoek laat zien dat je aan een MRI niet kunt zien of iemand in de toekomst rugklachten krijgt.
  • **Preventief scannen leidt vaak tot angst en onzekerheid**: Je ziet woorden op papier die medisch klinken en onnodige bezorgdheid geven.
  • **De behandeling verandert er meestal niet door**: Rugklachten draaien om mobiliteit, stabiliteit en bewegingskwaliteit. Een scan helpt daar zelden bij.

Wat preventieve scans wél kunnen laten zien

Er zijn een paar specifieke uitzonderingen waarin preventief scannen waarde kan hebben (maar dit is niet de regel):

  • Tijdens medische trajecten waarbij **misvormingen of structurele afwijkingen** gemonitord worden (bijv. ernstige scoliose).
  • Na **ernstig trauma of eerdere complexe operaties** om langetermijnveranderingen in kaart te brengen.
  • Bij **specifieke beroepsrisico’s** met extreem hoge belasting op de wervelkolom.
  • Wanneer **familiaire structurele problemen** bekend zijn.

Waarom het Rugcentrum Hilversum preventief scannen afraadt

Wij zien dagelijks dat rugklachten ontstaan door **functie**, niet door structuur. Daarom richten we ons op:

  • Hoe je beweegt (bewegingskwaliteit).
  • Hoe je heupen en bovenrug meedoen (mobiliteit).
  • Hoe je spieren samenwerken (stabiliteit).
  • Hoe je lichaam reageert op belasting, stress of vermoeidheid.

Dit zijn de échte voorspellers van rugpijn. Een scan verandert deze factoren niet.

Het betere alternatief: een functionele rugcheck

In plaats van beeldvorming, biedt een functionele check veel meer waarde. Het Rugcentrum Hilversum beoordeelt:

  • **Bewegingskwaliteit** en **stabiliteit** (Motor Control).
  • **Mobiliteit** van heupen, SI en bovenrug.
  • **Zenuwgevoeligheid** en spierbalans.
  • **Belastbaarheid** en **ademhaling**.

Op basis hiervan krijg je gerichte adviezen en oefeningen waarmee je wél invloed hebt op je ruggezondheid en je toekomstige klachten kunt voorkomen.

Conclusie

Preventief scannen heeft meestal geen zin, omdat scans vooral normale leeftijdsveranderingen tonen die geen pijn voorspellen. De rug is veerkrachtig. Preventie komt van bewegen, variëren, trainen en een goede leefstijl. Een functionele rugcheck is daarom een veel effectievere en zinvolle stap.

Veelgestelde vragen

Kan een preventieve MRI schade vroeg opsporen?

Alleen bij zeer specifieke zeldzame aandoeningen. Bij gewone rugklachten helpt het niet, omdat de afwijkingen op de scan meestal normaal zijn.

Kan een scan helpen om rugpijn te voorkomen?

Nee. Preventie komt van functionele aanpassingen: bewegen, variëren en gericht trainen van stabiliteit.

Is preventief scannen gevaarlijk?

Nee, het is niet gevaarlijk, maar het kan wel onnodige angst en onzekerheid creëren over de rug.

Wat als ik graag zekerheid wil?

Een functionele rugcheck geeft vaak meer zinvolle duidelijkheid over jouw belastbaarheid en risicofactoren dan een scan.

Moet ik me zorgen maken als er “slijtage” op een scan staat?

Nee. Slijtage (degeneratie) is een normaal biologisch proces dat hoort bij ouder worden en geen reden tot bezorgdheid.

Wil je de functionele staat van jouw rug laten beoordelen?

In plaats van een scan, voeren wij een functionele rugcheck uit om jouw mobiliteit, stabiliteit en belastbaarheid te meten. Zo krijg je gerichte adviezen om klachten te voorkomen.

Afspraak maken